ارزیابی منفعت مضاعف ناشی از اصلاح مالیات محیط‌‌زیستی (مطالعه موردی: اتحادیه اروپا)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

یکی از ابزارهای اساسی در تحقق توسعه‌ پایدار، وضع مالیات‌ سبز بر فعالیت‌‌های آلاینده محیط‌‌زیست است. در همین راستا نهادهای بین‌‌المللی، اصلاح مالیات محیط‌‌زیستی را مطرح نمودند. بر این اساس، اگر کشورها مالیات‌های سبز را جایگزین مالیات‌های مخرب و زائد نمایند، علاوه بر تأمین مالی، پایداری محیط‌زیست نیز تأمین می‌‌گردد. از این‌‌رو، اصلاحات مذکور بر پایه فرضیه منفعت مضاعف پایه‌‌ریزی شده است. بر اساس این فرضیه، به‌‌کارگیری مالیات سبز دو نوع منفعت ایجاد می‌کند: بهبود کیفیت محیط‌زیست و بهبود کارایی اقتصادی. هدف پژوهش حاضر، آزمون صحت ایجاد منفعت مضاعف پس از انجام اصلاحات مالیاتی محیط‌‌زیستی در کشورها است. روش مورد استفاده در پژوهش، توصیفی- استنباطی است. جهت آزمون فرضیه منفعت مضاعف، از دو مدل رگرسیون خطی چندمتغیره استفاده شد. مدل اول، تاثیر وضع مالیات سبز و مالیات بر درآمد را بر مصرف نهایی انرژی مورد آزمون قرار می‌دهد. در مدل دوم، اثر بر هم‌کنش دو مالیات مزبور، لحاظ می‌‌گردد. برای برآورد هر دو مدل، از داده‌های پانل مربوط به کشورهای عضو اتحادیه اروپا در دوره 2018-1995، استفاده شد. یافته‌ی پژوهش حاضر آن است که با افزایش 1% درآمد مالیات سبز، مصرف نهایی انرژی در کشورهای منتخب 12/0 % کاهش می‌‌یابد و منفعت اول تایید می‌‌گردد، اما برآورد مدل دوم، منفعت دوم (جایگزینی مالیات سبز با مالیات زائد) را تایید نمی‌‌کند.