تحلیلی بر دگرگونی نشانگان گفتمانی زن در ایران ‌پسا مشروطه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

2 دانشیار دانشگاه تبریز

doi
10.22034/jiiph.2024.59509.2485
چکیده

زمینه‌های ‌تأثیرگذار بر تحول فهم جامعه ایرانی از هویت زنانه در دورۀ ‌پسامشروطه چه بوده، اهمیت آن برای شناخت وضعیت اجتماعی معاصر چیست و به چه روش‌هایی قابل‌فهم و تحلیل است؟ دلالت یا نشانگان ‌توصیف‌گر هویت زنانه در ایران با ورود ایده‌ها و نهادهای مدرن و ‌شکل‌گیری جنبش مشروطه‌خواهی، دچار تحول شد‌ه‌است. روایت این سیر تحول از حیث مسئله‌شناسی و تبیین وضعیت زنان در جامعه ایران معاصر و ارائۀ الگویی تحلیلی برای فهم وضعیت و جایگاه زنان حائز اهمیت است. هدف از دست‌یابی به چنین شناختی ارائۀ چشم‌انداز نظری و عملی برای فهم درست مسائل زنان جامعه ایرانی معاصر و ارائۀ چشم‌اندازی عملی برای بهبود وضعیت آنان است. روش مناسب برای دست‌یابی به چنین شناختی، روش تحلیل گفتمان برمبنای تحلیل تحولات رابطۀ قدرت و حقیقت در تعریف یا بازنمایی دلالت‌های ‌توصیف‌گر هویت زنانه و پیامدهای آن از جهت نقش و جایگاه زنان در ساختار اجتماعی هم‌زمان با ارجاع به منابع معتبر تاریخی همچون روزنامه‌ها، خاطرات، سفرنامه‌ها، کتاب‌ها و مقالات مرتبط با این دوره است. مقاله ضمن توصیف تقابلات گفتمان سنتی و مدرن درباره زن و اهمیت آن در جامعۀ ایرانیِ درحال‌گذار، در صدد مسئله‌شناسی و تبیین وضعیت پیچیده زنان در نظام ذهنی و ساخت اجتماعی جامعه ایران در حال گذار است.