تفریحِ زنانه و نظمِ جنسیتی از نگاه سفرنامههای خارجی دوره قاجاریه
نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور، تهران
2 کارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه پیام نور، کرمانشاه
doi
10.22034/jiiph.2024.55622.2413چکیده
سفرنامههای دورۀ قاجاریه روایتی از موقعیتِ زنان و گرایشهایِ تفریحی و معطوف به سرگرمیِ آنان به دست میدهند که میتوان از لابهلایِ آن، فضاها و الگوهایِ حاکم بر نظمِ جنسیتی و تأثیر آن بر شکلگرفتنِ الگوهای ویژهای از تفریح و سرگرمیِ زنانه را بهتر شناخت. آنچه در این روایتها برجسته میشوند موقعیت زنان در یک گفتمانِ جنسیتیِ ویژه است که تحت تأثیر مناسبات اجتماعی و فرهنگیِ جامعهای مردسالار، مذهبی و سنتی، الگویِ ویژهای از تفریح و سرگرمی را پیشِ پای زنان مینهاد. این اثر تلاش دارد تا با تکیه بر روش تاریخی و با استفاده از تکنیک توصیفیتحلیلی به این سؤال اصلی پاسخ دهد که روایتِ سفرنامهها از الگوهای تفریح زنانه چگونه میتواند تأثیر نظمِ جنسیتیِ غالب بر فراگیریِ این نظمهای تفریحی را نشان دهد؟ دستاورد این پژوهش آن است که سفرنامههای دورۀ قاجاریه با ارائۀ روایتی همراه با جزئیات، تفریحِ زنانه و گرایشهای معطوف به سرگرمیِ زنانه را در زمینهای از مناسباتِ اجتماعی قرار دادهاند که میتوان از لابهلایِ آن به گفتمان و نظمِ جنسیتیِ غالب و تأثیر آن بر الگوهای ویژۀ تفریح زنانه دست یافت.