تأثیر تمرینات واقعیت مجازی بر تعادل پویا و عملکردی سالمندان

نویسندگان

1 گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.32598/SJRM.11.4.9
چکیده

مقدمه و اهداف سالمندی فرایندی است که طی آن بیشتر ساختارها و کارکردهای فیزیولوژیکی بدن مانند دستگاه‌های عصبی مرکزی و محیطی به‌صورت تدریجی دچار زوال و تغییر فرسایشی می‌شوند. بنابراین اُفت قابل‌توجهی در اجرای مهارت‌های شناختی و حرکتی سالمندان دیده می‌شود. از معایب برنامه‌های تمرینی سنتی می‌توان به این مورد اشاره کرد که تا اندازه‌ای خسته‌کننده‌ هستند و قادر به تحریک علاقه شرکت‌کنندگان نیستند. یکی از روش‌های درمانی که اخیراً در درمان توان‌بخشی افراد سالمند استفاده شده‌، واقعیت مجازی است.مواد و روش‌ها پژوهش حاضر باتوجه‌به نحوه انجام آن از نوع تحقیقات نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون است. آزمودنی‌ها شامل ۲۴ سالمند 60 تا 75 ساله شهر شبستر بودند که به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در 2 گروه آزمایش مجازی و کنترل قرار گرفتند. معیارهای ورود آزمودنی‌ها به تحقیق مواردی از‌قبیل برخورداری از سن حداقل ۶۰ سال و حداکثر ۷۵ سال و همچنین توانایی طی مسافت ۶ متر بدون نیاز به‌وسیله کمکی بود. شرکت‌کنندگان در گروه آزمایش 9 هفته به انجام تمرینات واقعیت مجازی پرداختند‌، اما گروه کنترل برنامه‌های درمانی معمول خود را ادامه دادند. در بخش آمار توصیفی به بررسی شاخص‌های مرکزی و پراکندگی گروه‌های تحقیق پرداخته شد. در بخش آمار استنباطی از آزمون شاپیرو ویلک ‌به منظور آگاهی از طبیعی بودن توزیع داده‌ها استفاده شد. آزمون‌های آماری تحلیل کوواریانس چند‌متغیری و تحلیل کوواریانس تک‌متغیری به‌کار گرفته شدند. سطح معناداری برای تمام متغیرها 05/0>P در نظر گرفته شد. تمام تجزیه‌و‌تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار‌SPSS  نسخه 18 انجام و برای رسم نمودارها نیز از نرم‌افزار اکسل استفاده شد.یافته‌ها نتایج آزمون‌ تی‌ستقل نشان داد بین سالمندان در 2 گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در هیچ‌یک از شاخص‌های جمعیت‌شناختی وجود ندارد. نتایج آزمون شاپیرو ویلک در تمام متغیرها حاکی از نرمال بودن توزیع داده‌های پیش‌آزمون متغیرهای مورد‌مطالعه بود. نتیجه‌گیری به‌نظر می‌رسد سالمندان تحقیق حاضر از‌طریق پرداختن به بازی‌ها در محیط مجازی و درگیر بودن عضلات، قابلیت تعادلی بالاتری را از‌طریق تقویت کنترل عضلانی، کاهش اسپاسم و کشیدگی عضلانی و بهبود قدرت عضلانی کسب کرده باشند. پیشنهاد می‌شود از تمرینات واقعیت مجازی به‌عنوان روش مناسب جهت بهبود تعادل سالمندان استفاده شود.