بررسی سطح حفاظتی و ارزیابی پتانسیلهای منطقه شکار ممنوع کهک در استان قم
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
2 دانشیارگروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
3 دانشجوی دکتری محیط زیست، مدرس دانشگاه علمی و کاربردی واحد مجتمع کاشی مبید، ایران
4 کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
doi
چکیده
این مطالعه با هدف بررسی سطح حفاظتی منطقه شکار و تیر اندازی ممنوع کهک و ارزیابی پتانسیل های منطقه به منظور ارتقاء سطح حفاظتی آن انجام شد. در مرحله اول، ابتدا فرایند زونبندی، شناسایی و تهیه نقشه منابع اکولوژیکی و اقتصادی- اجتماعی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی صورت گرفت سپس به ترتیب تجزیه و تحلیل دادههای اکولوژیکی، تهیه نقشه یگانهای محیطزیستی، تهیه مدل اکولوژیکی ویژه، زونبندی منطقه و تهیه نقشه زونها به عنوان واحد برنامهریزی انجام شد. طبق نتایج حاصل از این مرحله، مدل اکولوژیکی ویژه بهدست آمده از منطقه، توان بهینه برای کاربریهای حفاظت (8/35%)، مرتعداری (46/22%)، تفرج گسترده (44/31%) و تفرج متمرکز (3/10%) را دارد و برای کاربری های کشاورزی، آبزیپروری و توسعه شهری و روستایی و صنعتی فاقد توان می باشد. طبق نتایج حاصله زون حفاظت، زون تفرج گسترده، زون احیا، زون سپر، زون امن، زون تفرج متمرکز، زون استفاده ویژه و زون سایر استفادهها به ترتیب 83/27، 54/26، 88/14، 3/13، 67/9، 42/6، 84/0، 52/0 درصد از مساحت منطقه را به خود اختصاص دادهاند. در مرحله دوم با استفاده از ماتریس سوات و فرآیند سلسله مراتبی، ضمن شناسایی نقاط ضعف و قوت، فرصتها و تهدیدهای منطقه، بهترین راهبرد برای مقابله با تهدیدها و ضعفهای منطقه با بهرهگیری از قوتها و فرصتها موجود در زمینه ارتقاء به منطقه حفاظتشده ارائه شد. نتایج مرحله دوم نشان داد مدل سوات در حالت تهاجمی قرار دارد یعنی با توجه به توانمندیهای موجود، درصدد بهرهگیری از فرصتها در منطقه زیاد می باشد. در نهایت با توجه به قابلیت های شناسایی شده در منطقه، پیشنهاد میشود منطقه شکار ممنوع کهک به منطقه حفاظتشده و در طبقه پنج IUCN یعنی مناطق تحت مدیریت برای حفاظت منظر ارتقاء پیدا کند.