فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عصر حاضر گردشگری به طور اعم و پایداری گردشگری به طور اخص در مناطق بازدیدی، به یکی از مهمترین مباحث در محافل علمی جهان تبدیل شده است. ارزیابی وضعیت کنونی و نحوه پیشرفت به سوی پایداری گردشگری، دامنه موضوع را به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، محیط و نهادی می‌‌کشاند. بدیهی است رسیدن به پایداری گردشگری در ابعاد مختلف آن مستلزم وجود سنجه‌‌ها، نمایه‌‌ها و الگوهای صحیح جهانی گردشگری در جهت ارزیابی وضعیت آن است. در این مقاله تلاش شده است یک چارچوب الگویی منسجم از نمایه‌های گردشگری پایدار ارایه گردد، تا ضمن توانمندسازی از جهت اندازه‌‌گیری پایداری در هر سه سطح محیط زیستی، اقتصادی و اجتماعی، به آسانی قابل فهم و از نظر فنی و اقتصادی قابل سنجش باشد. همچنین به کمک این چارچوب الگویی، علاوه بر شناخت ارتباط بین گردشگری و محیط طبیعی، عملیات پایش اقدامات مدیریتی نیز ممکن می‌‌شود. در راستای این هدف، نخست تاثیرات احتمالی گردشگری در پنج منبع متفاوت تفرجی (مناطق تاریخی، مناطق کوهستانی، نواحی نادر، مناطق حفاظت شده، جزایر و نواحی ساحلی) مشخص شد و سپس چارچوبی از 153 نمایه (فیزیکی- اکولوژیکی؛ اجتماعی- مردم شناختی؛ اقتصادی- سیاسی) به تفکیک 46 نمایه سنجش پایداری، 77 نمایه سنجش گردشگری پایدار و 30 نمایه سنجش ظرفیت برد گردشگری متناسب با مقوله سنجش پایداری معرفی شد. استفاده بهینه از این نمایه‌‌ها در زمینه توسعه پایدار گردشگری و راهبردهای آن می‌‌تواند نقش مهمی در تحقق این هدف داشته باشد.