اثر روغن مرزه بر کنترل بیماری کپک سبز قارچ خوراکی (Agaricus bisporus) و افزایش عملکرد و برخی خصوصیات کیفی آن

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

4 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

5 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

6 دانشگاه آزاد اسلامی

7 دانشگاه علوم پزشکی گیلان

8 دانشگاه علوم پزشکی گیلان

9 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.22059/ijpps.2026.410315.1007112
چکیده

قارچ خوراکی دکمه‌ای ( Agaricus bisporus ) یکی از محصولات مهم پروتئینی و منبع عالی برای بعضی از اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند. کپک سبز قارچ خوراکی یکی از مشکلات رایج در صنعت پرورش قارچ است که خسارات قابل توجهی به محصولات وارد می‌کند. استفاده مکرر از سموم شیمیایی علاوه بر ایجاد آلودگی محیط زیست و تهدید سلامت انسان، باعث ایجاد مقاومت در سویه‌های بیماریزا شده است که کنترل این بیماری‌ را دشوار می‌کند. در این پژوهش، فعالیت ضدقارچی روغن مرزه تولید شده توسط شرکت دانش میوه بر بیماری کپک سبز قارچ خوراکی در شرایط آزمایشگاه و سالن مورد بررسی قرار گرفت. همچنین اثر این ماده بر شاخص‌های رشدی قارچ خوراکی اعم از عملکرد، درصد کاهش وزن و سفتی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که غلظت ۲۰0۰ پی‌پی‌ام روغن مرزه  بیشترین میزان ممانعت از رشد کپک را به همراه داشت.MIC  و MFC برای روغن مرزه 2000 پی‌پی‌ام و EC 50 برای این ترکیب 1000 پی‌پی‌ام تعیین شد. علاوه بر آن، اثرات باکتری‌کشی علیه سویه Bacillus velezensis UTB96 نیز در غلظت 2000 پی‌پی‌ام مشاهده شد. همچنین طبق نتایج، این ترکیب اثر منفی بر عملکرد قارچ خوراکی نداشت. بنابراین، روغن مرزه به عنوان گزینه‌ زیستی مؤثر می‌تواند جایگزین مناسبی برای سموم شیمیایی در کنترل کپک سبز قارچ خوراکی باشد و از پیامدهای زیان‌بار زیست‌محیطی و تهدیدهای مرتبط با سلامت انسان جلوگیری کند.