مقاومت به بیماری بلایت فوزاریومی سنبله در بین ژنوتیپهای گندم امیدبخش اقلیم گرم و خشک جنوب کشور
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
2
3 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22059/ijpps.2026.409761.1007102چکیده
بیماری بلایت فوزاریومی سنبله، عمدتاً ناشی از قارچ Fusarium graminearum ، از مهمترین بیماریهای گندم در اقلیم گرم و مرطوب در ایران است. این بیماری در شرایط جوی مناسب برای بیماری، در اقلیم گرم و خشک جنوب نیز اهمیت پیدا میکند. در تحقیق حاضر، 28 ژنوتیپ امیدبخش اقلیم گرم و خشک جنوب با هدف شناسایی و گزینش ژنوتیپهای مقاوم به بیماری، در ایستگاههای تحقیقات کشاورزی عراقی محله (گرگان) و مغان (پارس آباد) و نیز در شرایط گلخانه (کرج) در قالب طرح آزمایشی بلوکهای کامل تصادفی مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب دادههای مربوط به میزان وقوع، شدت و شاخص بیماری و میزان آلودگی دانه بهدست آمده از مزرعه نشان داد که برای هر چهار صفت مذکور تفاوت معنیداری بین ژنوتیپهای آزمایشی وجود دارد. تجزیه واریانس ساده دادههای مربوط به میزان پیشرفت بیماری در سنبله در شرایط گلخانه نیز تفاوت معنیداری بین این ژنوتیپها نشان داد. بررسی حاضر نشان داد که هفت لاین S-93-25، S-93-23، S-93-12، S-93-24، S-93-27، S-93-10 و S-93-13 با کسب میانگین رتبههای 8/3 تا 3/8، بهدست آمده از متغیرهای مختلف بیماری در مزرعه و گلخانه، در مقایسه با سایر ژنوتیپها از مقاومت بالاتری برخوردارند. سه لاین S-93-17، S-93-11 و S-93-15 نیز در جایگاههای بعدی قرار داشتند. با توجه به نتایج حاضر و سایر نتایج بهدست آمده در برنامه بهنژادی گرم و خشک، لاین S-93-15 با نام سحر جهت کشت در این اقلیم معرفی شده است. سایر لاینهای گفته شده در بالا نیز نامزدهای مناسبی برای جایگزینی با رقمهای قدیمیتر در این اقلیم میباشند.