اثربخشی بازی درمانی شناختی- رفتاری بر کارکردهای اجرایی در دانش‌آموزان پسر 8 تا 9 ساله‌ی مبتلا به اختلال خواندن

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران. (نویسنده مسئول)

doi
10.22038/mjms.2023.26384
چکیده

مقدمه: در طی ابتلا به اختلال خواندن، فرایندهای شناختی و روان‌شناختی کودکان آسیب می‌بیند. بر این اساس هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی بازی درمانی شناختی- رفتاری بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان پسر 8 تا 9 ساله مبتلا به اختلال خواندن بود.روش کار­: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی بود که با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل جامعه آماری این پژوهش دانش‌آموزان پسر 8 تا 9 ساله مبتلا به اختلال خواندن شهرستان خمینی شهر در سال 1402-1403 بود. به این صورت که از میان مراجعه کنندگان به مراکز درمان اختلال خواندن شهرستان خمینی شهر40 نفر به صورت تصادفی انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون هر دو گروه به پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف فرم والدین (2000) پاسخ دادند. گروه آزمایش تحت بازی درمانی شناختی رفتاری طی 8 جلسه 60 دقیقه‌ای بر اساس فعالیت‌های پژوهشی و درمانی شاوفر (1993) قرار گرفت و گروه کنترل هیچ درمانی را دریافت نکرد. پس از پایان جلسات هر دو گروه مجدد به پرسشنامه پژوهش پاسخ دادند. پرسشنامه­های جمع­آوری شده با نرم‌افزار23spss تجزیه و تحلیل شد و جهت بررسی فرضیه­های پژوهش از تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد.نتایج: نتایج حاکی از آن بود که بازی درمانی شناختی رفتاری بر بازداری (48/8= F)، انتقال توجه (45/16= F)، کنترل هیجانی (85/16= F)، آغاز به کار (05/54= F)، حافظه کاری (50/30= F)، برنامه‌ریزی (88/41= F)، سازماندهی مواد (02/9= F) و نظارت (97/16= F) اثربخش است.نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر بازی درمانی شناختی رفتاری با بکارگیری فنون‌های مربوط به بازی، درمان شناختی و همچنین رفتاری و با تقویت توانایی‌ها و نقاط قوت کودک برای بهبمی‌تواند به عنوان روشی موثر در جهت بهبود کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال خواندن مورد استفاده قرار گیرد.