تدوین الگوی داده‌ بنیاد مدیریت پیشگیرانه آسیب‌های ورزشی در ورزشکاران جوان با تأکید بر نقش عوامل مدیریتی، آموزشی و روانی

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی و تندرستی ، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

doi
10.22038/mjms.2023.27031
چکیده

مقدمه: آسیب‌های ورزشی در ورزشکاران جوان از مهم‌ترین چالش‌های سلامت جسمی و روانی به شمار می‌آید و پیامدهای گسترده‌ای بر روند رشد حرفه‌ای و عملکرد ورزشی آنان دارد. با وجود پیشرفت در فناوری‌های تشخیصی و درمانی، رویکردهای مدیریتی و پیشگیرانه همچنان کمتر مورد توجه بوده‌اند. هدف این پژوهش، تدوین الگوی داده‌بنیاد مدیریت پیشگیرانه آسیب‌های ورزشی در ورزشکاران جوان با تأکید بر نقش عوامل مدیریتی، آموزشی و روانی است.روش کار: پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد (Grounded Theory) با رویکرد نظام‌مند اشتراوس و کوربین (2015) است. مشارکت‌کنندگان شامل مربیان بدنساز، پزشکان تیم، روان‌شناسان ورزشی، مدیران باشگاه‌ها و ورزشکاران جوان (سنین ۱۵ تا ۲۳ سال) در رشته‌های فوتبال، والیبال و دوومیدانی بودند که با روش نمونه‌گیری نظری تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.نتایج: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج ۲۹ مقوله فرعی و ۷ مقوله اصلی گردید که در قالب مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین سامان یافت. پدیدهٔ محوری «مدیریت پیشگیرانه جامع آسیب‌های ورزشی بر پایه توانمندسازی آموزشی و روانی» شناسایی شد. عوامل علّی شامل «فشار تمرینی و ضعف مدیریت بار تمرین»، شرایط زمینه‌ای شامل «کمبود آموزش علمی پیشگیری از آسیب»، عوامل مداخله‌گر شامل «حمایت روانی، ارتباط مربی‌ـ‌ورزشکار و فرهنگ ایمنی»، راهبردهای اصلی شامل «تدوین دستورالعمل‌های پیشگیرانه، آموزش بین‌رشته‌ای و تقویت مهارت‌های روانی ورزشکار» و پیامدها شامل «کاهش بروز آسیب‌ها، بهبود عملکرد و ارتقای سلامت روانی ورزشکاران» بود.نتیجه گیری: الگوی نهایی نشان داد که مدیریت پیشگیرانه مؤثر، نیازمند تلفیق سه محور مدیریتی، آموزشی و روانی است. توجه به این مؤلفه‌ها در سیاست‌گذاری فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها می‌تواند احتمال آسیب‌های ورزشی در جوانان را به‌صورت معنادار کاهش دهد.