تحلیل رویکردهای ‌محیط‌زیستی از منظر زبان‌شناسی ‌محیط‌زیستی(1)

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

زبان شناسی محیط‌‌زیستی برآن است تا نشان دهد که زبان چگونه ارتباطی با شکل دهی، حفظ و یا تخریب روابط بین انسان‌‌ها، سایر گونه‌‌های زندگی و ‌محیط‌زیست دارد. این پژوهش برآنست تا ضمن معرفی رویکردهای مطرح در زبان‌شناسی محیط‌‌زیستی به تحلیل نقش زبان در رسیدن به باسوادی اکولوژیکی، آموزش تفکر اکولوژیکی به کودکان و بزرگسالان بپردازد. در این پژوهش با روش مروری– توصیفی و با نگاهی انتقادی به تحلیل سه رویکرد مهم در این حیطه‌‌ی تحقیقاتی تلفیقی می‌‌پردازیم. سه رویکرد طبیعت‌‌شناسی زبان یا همان رویکرد موسوم به رویکرد هوگنی، رویکرد زبان شناسی- زیستی و بالاخره رویکرد گفتمان‌‌شناسی محیط‌‌زیستی یا رویکرد هالیدی مطرح می‌‌شوند. تحلیل این رویکردها نشان می‌‌دهد که زبان شناسی محیط‌‌زیستی بیش از یک نگرش استعاری درباره‌‌ی ارتباط زبانی است و همچنین فقط تحلیل متونی نمی‌‌باشد که مستقیما در مورد طبیعت می‌‌باشند بلکه در واقع زبان‌شناسی محیط‌‌زیستی، تحلیل ‌محیط‌زیستی گفتمان را در بر می‌‌گیرد. نقش زبان‌شناسی محیط‌‌زیستی در تفکر اکولوژیکی کودکان مخصوصا در هویت بخشی به آنان ‌به عنوان بزرگسالان حافظ ‌محیط‌زیست حایز اهمیت است.