فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تدوین و اجرای برنامه­های اول و دوم عمرانی را می­توان دورۀ شکل­گیری تفکر توسعۀ برنامه­محور و ایجاد نهاد برنامه­ریزی در ایران به‌شمار آورد که با شرایط ناپایدار سیاسی و اجتماعی در ایران همراه بود. روند ملی شدن صنعت نفت قبل از برنامۀ عمرانی اول آغاز و در طول این برنامه، قانون آن به تصویب رسید. هرچند تبعات ملی شدن صنعت نفت برای سال­های متمادی ادامه داشت اما بیشترین تأثیر مستقیم آن به‌واسطۀ هم‌زمانی در دوران اجرای برنامه‌های عمرانی اول و دوم بوده‌است. با توجه به نوسانات دسترسی به درآمدهای نفتی و وجود دو تجربۀ کاملاً متفاوت تحریم (در برنامۀ اول) و رفع تحریم (در برنامۀ دوم) هدف این پژوهش­ بررسی تأثیر تصویب این قانون و تبعات آن بر اجرای برنامه­های اول و دوم عمرانی است. این پژوهش کیفی بوده و به روش توصیفی‌تحلیلی انجام گرفته و برای ­جمع­آوری اطلاعات از مدارک و آمارهای رسمی استفاده شده‌است. نتایج نشان داد که 1. ملی شدن صنعت نفت باعث تحریم و عدم دسترسی به منابع تأمین مالی برنامۀ اول شد که این امر به عدم اجرای کامل برنامۀ عمرانی اول انجامید، 2. رفع تحریم و بهبود درآمدهای نفتی در طول اجرای برنامۀ عمرانی دوم از عوامل اصلی توفیق نسبی این برنامه بوده‌است.