بررسی سرپوش زنان کُرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سده اخیر

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران

doi
10.22034/jiiph.2023.57558.2452
چکیده

یکی از نمادهای فرهنگی هر قومی، تن‌پوش آنان است که از این میان، سرپوش مشخّص‌ترین آن‏هاست. منطقه شمال خراسان به‌علّت سکونت اقوام گوناگون کُرد، ترک و ترکمن از تنوّع فرهنگی خاصی برخوردار است. این تنوع در پوشش مردان و زنان منطقه اثر گذاشته و نمود یافته‌است. مقاله حاضر با توجّه به گوناگونی اقوامِ منطقه و اهمیّت آن‌، درصدد مطالعه، مقایسه و بررسی وجوه اشتراک و افتراق سرپوش زنان کُرد، ترک و ترکمن است. روش پژوهش، توصیفی‌تحلیلی با استفاده از شیوه گردآوری کتابخانه‌ای است. در صورت لزوم به مشاهده پرداخته و با افراد آگاه در زمینه پوشاک، مصاحبه انجام شده‌است. نتیجه بررسی کتاب‏ها، پژوهش‏ها و مصاحبه‌های شفاهی، نشانگر تنوّعِ سرپوش زنان اقوام گوناگون در شمال خراسان با نام‌های خاص محلی است. هر سه قوم معمولاً از شال و عرقچین با طرح‌های منقّش و رنگ‌های شاد، به‌ویژه رنگ قرمز استفاده می‌کنند. برخی از سرپوش‌ها همچون دیکلیجک (تبرلیک) بیشتر توسط ترکمن‌ها به‌کار می‌رود و یا لیچک را یک طایفه از کُردها می‌پوشند. پژوهش همچنین مشخص کرد در سال‏های اخیر با توجه به ارتباط بیشتر میان اقوام و تبادل فرهنگ‌ها شباهت بیشتری در سرپوش اقوام دیده می‌شود و تفاوت بین سرپوش‏ها بیشتر از نظر نوع تزئین و نام آن‏هاست.