راهکارهای صوفیان برای تأمین هزینه های مادی خانقاه ها در طریقت های مشترک چشتیه، سهررودیه، کازرونیه و کبرویه ایران و هند قرون هفتم تا نهم قمری (نقش سلاطین و عامۀ مردم در تأمین هزینه ها)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه لرستان، ایران
2 دانشیار دانشگاه لرستان، ایران
3 استاد گروه تاریخ دانشگاه لرستان
4 استاد دانشگاه لرستان، ایران
doi
10.22034/jiiph.2023.57242.2445چکیده
طریقتهای چشتیه، سهروردیه، کازرونیه و کبرویه بهعنوان مهمترین جریانهای تصوف در شبهقارۀ هند و ایران قرون هفتم تا نهم قمری بهشمار میروند که در بسیاری از نقاط ایران و هند خانقاههایی تاسیس کردند و پیروان بسیاری فراهم آوردند. خانقاههای طریقتهای مذکور مکان زندگی برخی از اقطاب، بزرگان و مشایخ طریقه بود و همواره بسیاری از مریدان ملازم آنها بودند و افرادی نیز بهصورت روزانه برای رفع نیازهای معنوی و مادی خود به خانقاه آنها مراجعه میکردند. برخلاف تصور رایج زندگی صوفیانه مبتنی بر زهدگرایی صرف نبود و صوفیان برای رفع نیازهای روزمرۀ مادی، به تأمین هزینههایشان احتیاج داشتهاند. مقالۀ پیشِ رو با روش توصیفیتحلیلی به دنبال پاسخ دادن به این است که هزینههای مالی طریقتهای مذکور در شبهقارۀ هند و ایران چگونه تأمین میشدهاست. یافتهها حاکی از آن است که قسمت عمدۀ هزینههای خانقاههای طریقتهای صوفیانۀ چشتیه، سهروردیه، کازرونیه و کبرویه بهوسیلۀ کمکهای کالایی و نقدی دریافتی از سلاطین شبهقارۀ هند و ایران، فتوح روزانه عامۀ مردم و پرداختهای کلان بازرگانان تأمین میشد و از این لحاظ میان این طرایق اشتراکات فراوانی وجود داشتهاست.