عوامل مؤثر بر تصمیمگیری اخلاقی حسابرسان داخلی
نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری رشته حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
چکیده
حسابرسی داخلی در تدوین روشهای کنترل داخلی اعم از مالی و غیرمالی، استقرار سیستم کنترل داخلی، بررسی و ارزیابی سیستم کنترل داخلی، ارائة پیشنهادهای سازنده برای بهبود این سیستم و ارزیابی اثربخشی و کارایی استفاده از منابع بنگاه، نقشی اساسی و کلیدی دارد. لذا بررسی فرآیند تصمیمگیری حسابرسان داخلی و علیالخصوص اتخاذ تصمیمات اخلاقی توسط آنان، باتوجه به آثار گستردهای که بر سازمان و مدیریت آن خواهد داشت، از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. لذا با توجه به اهمیت موضوع و لزوم توجه به تصمیمگیریهای اخلاقی حسابرسان داخلی، پژوهش حاضر، به صورت تجربی، عوامل مؤثر بر تصمیمگیریهای اخلاقی توسط حسابرسان داخلی را مورد مطالعه قرار داده است. جامعة آماری پژوهش، تمامی حسابرسان داخلی کشور میباشند که با توجه به میزان دسترسی به این افراد، 300 نفر از حسابرسان داخلی شناسایی گردید که از این افراد نیز 220 نفر به پرسشنامههای ارسالی پاسخ نداند. بنابراین، نمونة نهایی پژوهش، شامل 80 نفر از حسابرسان داخلی میباشد. به منظور تجزیه و تحلیل دادههای به دست آمده از توزیع پرسشنامهها بین اعضای نمونة پژوهش، از تحلیل رگرسیون باینری- لجستیک در نرمافزار Eviews استفاده شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که، سن حسابرس داخلی، عضویت حسابرس داخلی در جامعة حسابداران رسمی ایران، جنسیت حسابرس داخلی، میزان اخلاقی بودن محیط فعالیت حسابرس داخلی (محیط اخلاقی) و فرهنگ سازمانی که حوزة فعالیت حسابرس داخلی است، میتوانند به لحاظ تجربی، تصمیمگیری اخلاقی حسابرسان داخلی را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین، نتایج نشان داد، آن دسته از حسابرسهای داخلی که میزان عاقبت اندیشی در آنها بیشتر است و به هنگام تصمیمگیری به پیامدهای آتی ناشی از اتخاذ تصمیمهای خود توجه میکنند، افراد اخلاقمدارتری هستند و اینکه، هر چه حسابرسان داخلی در انجام وظایف خود از آزادی عمل بیشتر (محدودیت کمتری) برخوردار باشند، احساس پشیمانی مورد انتظار بیشتری خواهند داشت و بدین ترتیب در تصمیمگیریهای خود به موازین اخلاقی، بیشتر توجه خواهند نمود. همچنین، در بررسی الگوی رفتاری حسابرسان داخلی، نتایج نشان داد، حسابرسان داخلی با ویژگی شخصیت متفکرِ هدفمند، به مسائل اخلاقی، توجه بیشتری دارند.