فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عبدالحسین تیمورتاش یکی از ‌کنش‌گران برجستۀ دورۀ پهلوی اول بود که نقش مهمی در تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آن دوره ایفا نمود. تلاش‎های او در روی کار آمدن حکومت پهلوی و نقش برجستۀ وی در اصلاحات نوین در ساختار حکومت، مورد توجه پژوهشگران متعددی قرار گرفته‌است. در تحقیقات انجام‌گرفته نیز داوری‎های ناهمسانی در مورد عملکرد و شخصیت تیمورتاش وجود دارد. تعارض‎های کنشی تیمورتاش و فقدان یک چارچوب مفهومی مشخص برای تحلیل شخصیت وی، از مؤلفه‎های مهم در صعوبت شناخت شخصیت تیمورتاش است. مقالۀ حاضر ضمن در نظر داشتن تمامی مؤلفه‎های شخصیتی  و معطوف به بستر تاریخی، با برگزیدن تیپ‎شناسی شخصیت اینیاگرام درصدد پاسخ‌گویی به این پرسش اساسی است که ویژگی‎های روان‌شناسی شخصیتی تیمورتاش چه تأثیری در ‌کنش‌گری‎های او در دوران پهلوی اول داشت.  در مقالۀ حاضر گردآوری اطلاعات با روش تاریخی انجام شده و در بسط و تحلیل مطالب نیز نویسندگان کوشیده‎اند از روش مطالعات میان‌رشته‎ای بهره گیرند و تحقیقی با رویکرد تاریخی-روان‌شناسی انجام دهند. براساس یافته‎های پژوهش حاضر، شخصیت عبدالحسین تیمورتاش در قالب تیپ هشتم اینیاگرام و به‎عنوان رهبری سازنده و قدرت‎طلب صورت‎بندی می‎شود که برخی اقدامات و تعارض‎ها در کنش‎های او را برپایۀ تیپ‎های آرامشی و تنشی و بال‎های تیپ هشتم می‎توان تبیین نمود. بر همین اساس نتایج پژوهش نشان می‎دهد خصوصیات روان‌شناختی تیمورتاش نقش مهمی در رسیدن او به مقام وزارت دربار، اجرایی شدن بسیاری از اصلاحات و تحولات در وزارت خارجه و ‌کنش‌گری‎های او در تقابل با نظامیان و گروهی از دیوان‌سالاران داشت و ازجمله بسترهای سقوط او شد.