فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیل به عنوان یکی از بلایای طبیعی در حوضه آبخیز گلستان موجب پیامد‌‌های منفی اقتصادی-اجتماعی و محیط‌‌زیستی زیادی شده است. در این پژوهش، به منظور ارزیابی اثر زیرساخت‌‌های جاده‌‌ای در میزان سیل‌‌خیزی حوضه آبخیز مادرسو استان گلستان، از روش تحلیل سلسله مراتبی و آنالیز حساسیت متغیرهای اثرگذار بر وقوع سیل استفاده شد. ابتدا لایه‌‌های رقومی تاثیر گذار بر وقوع سیل شامل شیب زمین، بارندگی، فاصله از پل‌‌های احداث ‌‌شده، تراکم زهکشی و ارتفاع زمین در محیط نرم افزار ArcGIS10.2 تهیه شد. مقایسات زوجی در قالب پرسش‌‌نامه و براساس نظرات کارشناسان مختلف انجام و وزن هریک از معیارها در نرم افزار Expert choice به دست آمد. سپس نقشه مناطق مستعد سیل تهیه و براساس وقایع سیل‌‌های گذشته و با استفاده از منحنی ROC در نرم افزار SPSS 19 اعتبار‌‌سنجی شد. نتایج نشان داد متغیر فاصله از پل‌‌های احداث‌‌شده و ارتفاع از سطح دریا به ترتیب بیش‌‌ترین و کم‌‌ترین وزن را دارند. اعتبارسنجی نقشه نیز دقت 88% را نشان داد. آنالیز حساسیت مدل نیز اثبات کرد متغیر فاصله از پل‌‌های احداث‌‌شده بیشترین تاثیر را بر سیل‌‌خیزی منطقه داشته است. بنابراین، احداث پل‌‌های غیراستاندارد به عنوان یکی از زیرساخت‌‌های ‌‌جاده‌‌‌‌ای مؤثر بر رژیم جریان و مهندسی رودخانه، می تواند به عنوان یکی از مهم‌‌ترین عوامل دخیل در وقوع سیل‌‌های حوضه آبخیز مادرسو در نظر گرفته شود.