ارزیابی کیفیت بصری منظر شهری با روش PCA (مطالعه‌‌ی موردی: شهر مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 کارشناس ارشد ارزیابی و آمایش محیط‌‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

4 استاد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

کیفیت بصری و زیبایی از مولفه‌‌های مهم و اساسی محیط‌‌های انسان‌‌ساخت به ویژه در فضاهای شهری است. ارزیابی کیفیت بصری و شناخت شاخص‌‌های ساختاری منظر از الزامات ضروری در مدیریت کیفیت بصری و زیبایی فضاهای شهری است. مطالعات پایه‌‌ا‌‌ی معیارهای زیبایی منظر در پی تعیین زیبایی و یا تعالی نیستند، بلکه تلاش دارند تا ترجیحات زیبایی و به عبارتی مهم‌‌ترین معیارها را شناسایی نمایند. هدف از این پژوهش تعیین مهم‌‌ترین معیارهای موثر در ارزیابی کیفیت بصری منظر دو خیابان احمدآباد و آیت الله شیرازی شهر مشهد است. در این پژوهش داده‌‌های حاصل از پرسش‌‌نامه در نرم افزار SPSS 16 به کمک تحلیل مؤلفه‌‌های اساسی در 5 مرحله تحلیل شد و در نهایت مهم‌‌ترین معیارها شناسایی گردید. آنالیز آماری داده‌‌ها نشان داد از بین بیست معیار زیبایی استفاده شده در این پژوهش شش متغیر پهنای معابر، تراکم و فشردگی پوشش گیاهی ‌‌)سرسبزی(، پوشش گیاهی از نوع درختی، پوشش گیاهی از نوع بوته‌‌ای و درختچه‌‌ای، وجود فضای سبز و چیدمان گیاهان و متغیر وجود گل در فضای سبز مسیرها به منزله‌‌ی مولفه‌‌های اصلی و دارای بیش‌‌ترین اهمیت هستند. معیارهای استخراج شده به عنوان معیارهای اصلی، معیارهای دیگر را نیز پوشش می‌‌دهند و به عنوان نماینده سایر معیارها معرفی می‌‌شوند. تحلیل مولفه‌‌های اصلی به محقق این امکان را می‌‌دهد که با کاهش حجم داده‌‌های مطالعاتی بتواند دقیق‌‌تر و سریع‌‌تر به تحلیل داده‌‌ها بپردازد و بررسی کیفیت بصری محیط را انجام دهد.