نقش شاعران در پیدایش و گسترش باورهای شیعی در دورۀ تیموری

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

2 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

3 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

doi
10.22034/jiiph.2023.50285.2299
چکیده

در دورۀ تیموریان (حک 771-913ق) آموزه‎های شیعی بیش‎ازپیش گسترش یافت به‎طوری‎که زمینه‎ای برای رسمیت یافتن تشیع در سده ‎بعد توسط صفویان شد. گرایش تیموریان به تصوف که آموزه تسامح از عقاید آنان بوده‎است در این رویکرد تأثیر بسزایی داشته‎است. ضمن اینکه وجود شاعران شیعی به رشد این پدیده افزوده‎است. نقش شاعران شیعه و سنّی در پیدایش و گسترش باورهای شیعی سؤال این پژوهش تاریخی است. یافته‎ها برمبنای بررسی آماری و تحلیل اشعار تعدادی از شاعران شیعه و سنّی در دورۀ تیموریان مشخص کرد: در این دوران، شاعران شیعه‌مذهب با سرودن دیوان‎هایی سرشار از باورهای شیعی، مدح و منقبت امامان دوازده‎گانه، رعایت ادب و تسامح نسبت به باورهای اهل‎ سنّت و شاعران اهل‎ سنّت با سرودن اشعار فراوان در مدح و منقبت امامان و ستایش حداقلی خلفای سه‎گانه نقش مؤثری در پیدایش‎ و تحکیم باورهای شیعه و گسترش آن مذهب داشتند. به ‎نظر می‎رسد سرودن شعر در ستایش بزرگان تشیع، نشانۀ فضل، و کم‎کاری در این باب، نشانۀ کم‎مایگی شاعر تلقی‎ می‎شد و عدم اقبال عمومی اشعار را در پی ‎داشت.