زمینهها و ضرورتهای مطرح شدن لایحۀ حمایت از خانواده و نقش مجالس 21 و 23 شورای ملی در تصویب آن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه اصفهان
2 استاد دانشگاه اصفهان
3 دانشیار دانشگاه اصفهان
doi
10.22034/jiiph.2023.55468.2410چکیده
مطالبات زنان بهویژه در حیطۀ خانواده که از پیش از انقلاب مشروطه آغاز شده بود تا آغاز دهۀ 1340/ 1961 به نتیجهای نرسیده بود و زنان همچنان در مسائلی همچون طلاق، چندهمسری، و حضانت فاقد حقوق مناسب بودند. اگرچه در اسفند 1341/ 1963، محمدرضاشاه با اعطای حق رأی به زنان، تحولی در موقعیت اجتماعی و سیاسی آنان ایجاد کرد، اما جایگاه حقوقی آنان در نظام خانواده همچنان شکننده و لرزان بود. به دنبال تلاشهای بینتیجۀ سناتور مهرانگیز منوچهریان جهت تصویب قانون حمایت از خانواده، طولی نکشید زنان حزب «ایران نوین» دولت را ترغیب به اقدامی جهت تصویب قانون ویژهای در رابطه با حمایت از خانواده کردند و این لایحه در سال 1346/ 1967 به تصویب رسید، اما کم و کاستیهای آن باعث شد در سال 1353/ 1974 یک لایحۀ اصلاحی در مجلس به تصویب برسد که حاوی شرایط بهتری برای زنان شد. پژوهش حاضر ضمن بررسی زمینهها و ضرورتهای مطرح شدن لایحۀ حمایت از خانواده، در تلاش است با تکیه بر مشروح مذاکرات مجلس، به این پرسش پاسخ دهد که مجالس 21 و 23 چه نقشی در تصویب لوایح حمایت از خانواده داشتند. یافتههای تحقیق نشان میدهد نمایندگان حاضر در این مجالس به گونهای مستقل و جدی این لوایح را مورد بررسی قرار داده، به چالش کشیده و نشان دادند که نقش آنان صرفاً تأیید صرف لوایح دولتی نیست، بهطوریکه وزارت دادگستری ناچار به تغییراتی در برخی مواد آنها شد.