پیشبینی پیامدهای تغییر اقلیم بر محصول گندم استان هرمزگان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 مربی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، ایران
doi
چکیده
بخش کشاورزی، تاثیر پذیرترین زیر مجموعهی اقتصاد نسبت به نوسانات اقلیمی است. گندم نیز از مهمترین محصولات استراتژیک جهان است که هم از لحاظ وزنی و هم از لحاظ مقدار، قابل توجه بوده و مورد استفاده انسان و حیوان است. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی پیامدهای تغییر اقلیم بر محصول گندم، طی سالهای (1382-1396) در استان هرمزگان است. به این منظور برای برآورد دقیقتر تابع واکنش عملکرد گندم به مولفههای اقلیمی، استان هرمزگان با استفاده از شاخصهای اقلیمی به دو منطقه پهنهبندی شد. با استفاده از سناریوهای پیشبینی آب و هوا، عملکرد، تولید و سطح زیرکشت محصول گندم برای سالهای 2025 تا 2100 پیشبینی شد. در نهایت به کمک مدل برنامهریزی غیرخطی رفاه مصرفکننده، رفاه تولیدکننده و رفاهکل با استفاده از روش تعادل جزئی محاسبه، و برای سالهای 2025 تا 2100 پیشبینی شد. نتایج نشان داد که عامل دما و مدیریت تاثیر عکس و عامل بارندگی و تکنولوژی تاثیر مستقیم بر عملکرد محصول گندم دارد. پیشبینیها روند کاهشی را برای عملکرد، تولید و سطح زیرکشت تا سال 2100 نشان داد و در آن منطقه (2) از روند کاهشی بالاتری نسبت به منطقه (1) برخوردار بود. نتایج همچنین نشان داد که میزان تولید گندم در نتیجه تغییر اقلیم با شدت بیشتری نسبت به سناریوی کاهش سطح زیرکشت کاهش مییابد. رفاه کل نیز روند کاهشی را برای سالهای آتی نشان داد و مصرفکنندههای گندم احتمالا زیان بالاتری را نسبت به تولیدکنندههای آن تجربه خواهند کرد. بنابراین، با توجه به اثرات منفی تغییر اقلیم بر محصول گندم، میباید جهت جلوگیری از این اثرات زیان بار راهکارهایی برای سازگاری با شرایط اقلیمی مانند تغییر الگوی کشت منطقه، مدیریت بهینه منابع و تولید بذرهای مقاوم به تغییر اقلیم ارایه شود.