هایپرموبیلیتی مفاصل و آسیب در ورزش: مروری بر مطالعات
نویسندگان
1 گروه آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 گروه آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 گروه آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.32598/SJRM.10.6.12چکیده
مقدمه و اهداف هایپرموبیلیتی مفصل بهعنوان یکی از سازگاریهای بافتی سیستم اسکلتی-عصبی- عضلانی بدن در مواجهه با تمرینات ورزشی به شمار می رود. هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی ارتباط هایپرموبیلیتی مفاصل و آسیب در ورزش بود.مواد و روشها در این پژوهش مروری، جستوجوی پیشینه تحقیق از طریق موتورهای جستجوگر الکترونیک در دو دهه گذشته (از سال2000 تا 2020) در پایگاه اطلاعاتی گوگل اسکالر و پابمد انجام شد. برای جستوجو از واژههای کلیدی، هایپرموبیلیتی، هایپرموبیلیتی مفصل، بی ثباطی مفصلی، ورزش، ورزشها، آسیب، به همراه مترادفهای مرتبط استفاده شد. همچنین برای جستوجوی مقالات فارسی از پایگاه مجلات کشور، اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، علوم و فناوری اطلاعات ایران، اطلاعات مقالات علوم پزشکی ایران و کتابخانه پزشکی ایران استفاده شد. یافتهها با در نظر گرفتن معیارهای ورودی و خروجی پژوهش حاضر، 19 مقاله ( شامل 18 مقاله انگلیسی و 1 مقاله فارسی) انتخاب شدند. در این مطالعات، به میزان هایپرموبیلیتی مفصلی در بین ورزشکاران مختلف پرداخته شد و میزان آن بر اساس معیار بیتون –هوران در سه دستهبندی کم، متوسط و بالا قرار گرفته است. هایپرموبیلیتی کم در بین کل رشتههای ورزشی بهطور میانگین3/75 و این میزان برای هایپرموبیلیتی متوسط و بالا 7/24 گزارش شده است. موضوع آسیبزا نبودنهایپرموبیلیتی مفصلی در بین ورزشکاران در 5 مقاله گزارش شده بود و معتقد بودند هایپرموبیلیتی مفصلی در محدوده نمره ( 1/6 تا 8) در معیار مذکور، آسیبزا نبوده و در ورزشکاران زن جوان و در مفصل کمر ضروری است. همچنین 8 مقاله شامل یک مطالعه مروری و یک مطالعه آینده نگر و یک مطالعه مورد-شاهدی و یک مطالعه کوهرت- طولی و یک مطالعه تحلیلی- مقطعی و یک تحقیق آینده نگر به مضرات هایپرموبیلیتی مفصلی در ورزش پرداختهاند. در این مطالعات، هایپرموبیلیتی مفاصل زانو، شانه و مچ پا به ترتیب بالاترین رابطه معناداری با آسیبها را نشان دادند. نتیجهگیری بر اساس یافتههای پژوهش، هایپرموبیلیتی مفصلی، فی نفسه عامل خطری مستقل برای همه رشتههای ورزشی نیست. برای تعیین آسیبزایی هایپرموبیلیتی مفصلی در ورزشکاران، باید میزان هایپرموبیلیتی، جنسیت، سن ورزشکاران، نوع مفصل، نوع ورزش و دورههای تمرینی مد نظر قرار گیرد. با درنظر گرفتن موارد فوق، هایپرموبیلیتی مفصلی به میزان بهینه و پایینتر از نمره 5 در مقیاس بیتون-هوران برای ورزشکاران رشتههای مختلف ورزشی در سنین پایین، به شرط آنکه با ضعف و کمبود قدرت عضلانی، مفصلی همراه نباشد-نمیتواند آسیبزا باشد. هایپرموبیلیتی مفصلی بالاتر (نمره 5 تا9)، اگر همراه با ضعف عضلانی و با دورههای مکرر و طولانی تمرینی باشد، میتواند عامل خطرآسیب باشد.