فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خاطرات عصر قاجار که زمینه‎های شکل‎گیری و توسعۀ آن ارتباطی تنگاتنگ با ورود مظاهر مدرن به ایران دارد، با قلم و بیان مردان روایت‎گر آغاز و توسعه‎ یافته است. دراین آثار زنان به‎عنوان سوژه‎ای مستقل نقشی ندارند؛ اما کتاب سردار مریم بختیاری، به‎عنوان اولین زن خاطره‎نگارعصر قاجاری، در این میان اثری متفاوت است. مسئلۀ اصلی و هدف نوشتار حاضر واکاوی متن خاطرات مریم بختیاری با تکیه بر روش گفتمان‎کاوی انتقادی فرکلاف، جهت رسیدن به چگونگی بازنمایی نقش‎های جنسیتی در این اثر است. لذا با استفاده از سه مبحث اصلی این نظریه در حیطۀ متن، پرکتیس گفتمانی و پرکتیس اجتماعی، می‎توان چنین تحلیل کرد که این اثر برخلاف گفتمان سنتی، بر نقش‎ها و وجود زنان در جامعه و لزوم اهمیت دادن به ایشان، تأکید دارد. همچنین دیگر یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد که کتاب خاطرات او پا را از حوزۀ گفتمان محصور در سنت فراتر نهاده و در همین راستا سردار مریم با ترکیب کنش‎های جنسیتی در قالب گفتاری با احساس زنانه، از متون میان گفتمانی خویش فراتر رفته و به خلق متنی متفاوت دست زده است که همانا محصول آن، برساخت اندیشه‎ای فراتر از عصر خویش است.