تأثیر منازعات روسیه و عثمانی بر وضعیت ساوجبلاغ (مهاباد کنونی) در جنگ جهانی اول با تکیه بر مطبوعات و اسناد
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی تهران
doi
10.22034/jiiph.2022.53016.2357چکیده
در جنگ جهانی اول شهر ساوجبلاغ، به کانون منازعه روسیه و عثمانی در آذربایجان تبدیل شد. علت این پدیده قرار گرفتن شهر در مسیری بود که آذربایجان را به وان و موصل متصل میکرد و میتوانست سپاه متحد روسیه و انگلیس را به هم بپیوندد؛ به همین سبب روسها برای کنترل آن تلاش زیادی میکردند. عثمانیها نیز با همه قوا از ساوجبلاغ محافظت میکردند. پژوهش حاضر به دنبال این است تا به روش توصیفیتحلیلی به این پرسش پاسخ دهد که منازعات روسیه و عثمانی چه تأثیری بر وضعیت ساوجبلاغ داشت؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که در دورۀ چهارسالۀ جنگ جهانی اول، هیچ شهری در ایران به اندازۀ ساوجبلاغ آسیب ندید؛ به نوعی که میتوان ساوجبلاغ را مهمترین قربانی جنگ دانست. این شهر، هشت بار توسط طرفین درگیر، اشغال شد و بسیاری از ساکنان آن کشته و آواره شدند. همچنین یکی از پیامدهای این وضعیت، حذف نوادگان عزیزخان مکری از هسته اصلی قدرت در ساوجبلاغ و تقویت خاندان قاضی بود که آینده ساوجبلاغ را تحت تأثیر قرار داد.