فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در صد سال اخیر بر سر تعیین مبد‌أ تاریخ معاصر ایران اختلاف‎نظرهای فراوانی پدید آمده و این موضوع را به مسئله‎ای مناقشه‎آمیز تبدیل کرده است چنان‌که از رخدادهایی چون تأسیس حکومت صفویه، جنگ‎های ایران و روسیه، پادشاهی ناصرالدین شاه، انقلاب روسیه، کودتای 1299 و ... به‌عنوان مبد‌أ تاریخ معاصر ایران یاد شده است. بنابراین، مسئله اصلی این است که تاریخ معاصر ایران از چه زمانی آغاز می‎شود؟ کدام رویداد تاریخی ایران از چنان شایستگی و اهمیتی برخوردار است که بتوان آن را مبد‌أ تاریخ معاصر ایران شمرد و در دفاع از آن دلایل استواری اقامه کرد؟ نگارنده با روش توصیفی‌تبیینی و با رهیافتی انتقادی به بحث دربارۀ مهم‌ترین ایده‎های مطرح‌شده دربارۀ مبد‌أ تاریخ معاصر ایران می‎پردازد. نگارنده مدرنیته را عامل اصلی پدید آمدن جهان جدید و مبنای شکل‎گیری تاریخ معاصر می‎شمارد و معتقد است مدرنیته سرنوشت گریزناپذیر همۀ ملت‎های جهان است. در ایران مواجهه با مدرنیته از جنگ‎های ایران و روسیه آغاز شد؛ اما گسترده‎ترین سطح تغییرات و اصلاحات مدرن در جامعۀ ایران تنها به مدد مشروطیت رقم خورد. مشروطه تنها رخدادی بود که می‎توانست همۀ عرصه‎های حیات سیاسی، اجتماعی، فکری، مذهبی، اقتصادی ایران را دگرگون سازد و انسان ایرانی مدرن و تمدن جدید ایرانی را پدید آورد. از همین رو، مشروطیت مبد‌أ تاریخ معاصر ایران است.