اثربخشی برنامه ارتقاء کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس بر بخشش رنجش خاطر و رضایت‌مندی زناشویی زوجین

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

2 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه روان شناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران

4 دانشیار، گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22034/ijfp.2026.2080604.1488
چکیده

روابط بین‌خانوادگی زوجین، به‌ویژه تعامل عروس و مادرشوهر، نقش مهمی در شکل‌گیری کیفیت زندگی زناشویی و تجربه هیجانی زوجین ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامۀ ارتقاء کیفیت روابط بین‌خانوادگی بر بخشش رنجش خاطر و رضایت‌مندی زناشویی زوجین بود. این پژوهش در یک طرح نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل ناهمسان صورت گرفت. جامعۀ آماری شامل تمامی عروس‌ها و همسران آن‌ها در شهر خرم‌آباد در سال 1404 بود که 32 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 16 نفر) گمارده شدند. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسشنامه‌های بخشش رنجش زناشویی (2009) Paleari et al. و پرسشنامه رضایت زناشویی (1989) Olson et al. بود. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش طی هشت جلسۀ 90 دقیقه‌ای، مداخله مبتنی بر برنامۀ ارتقاء کیفیت روابط بین‌خانوادگی (Farasat et al. 2025) دریافت کردند. داده‌ها به روش تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل در بخشش رنجش (001/0>p‌؛ 37/339=F) و رضایت‌مندی زناشویی زوجین (001/0>p‌؛ 45/151=F) تفاوت معناداری وجود دارد. بنابراین برنامۀ ارتقاء کیفیت روابط بین‌خانوادگی بر بخشش رنجش خاطر و رضایت‌مندی زناشویی اثر‌بخش بوده است. با توجه به این نتایج به نظر می‌رسد می‌توان با اجرای مداخله‌های آموزشی به ارتقاء کیفیت رابطۀ مادر‌شوهر با عروس کمک کرد و این برنامه را در برنامه‌های آموزشی و فرهنگی روابط مادر‌شوهر با عروس قرار داد.