اثربخشی آموزش هوش معنوی بر تنیدگی ادراک‌شده، سرزندگی و ذهن‌آگاهی در مراقبین شیرخوارگاه

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات علوم شناختی و رفتاری، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استادیار، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، پژوهشکده کودکان استثنایی، گروه معلولیتهای حسی و‌حرکتی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، ایران

doi
10.22034/ijfp.2025.2058643.1405
چکیده

هدف اصلی سیاست‌های اجتماعی، ارتقای کیفیت زندگی و به طور خاص افزایش سلامت افراد جامعه است. در این میان، هوش معنوی به عنوان یکی از قابلیت‌های شناختی انسان، نقش مهمی در جنبه‌های زندگی به ویژه ابعاد روان‌شناختی و رفتاری ایفا می‌کند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی تأثیر آموزش هوش معنوی بر میزان استرس ادراک‌شده، سرزندگی و ذهن‌آگاهی در میان مراقبان شیرخوارگاه انجام شده است. این تحقیق به صورت نیمه‌تجربی و با بهره‌گیری از طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه کنترل اجرا گردیده است. جامعه آماری پژوهش شامل همه مراقبان شیرخوارگاه امام علی (ع) شهر کرج در سال ۱۴۰۲ بود. نمونه‌گیری به روش در دسترس انجام شد و ۳۰ نفر به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسش‌نامه تنیدگی ادراک‌شده (Cohen et al., 1983)، پرسش‌نامه سرزندگی (Ryan & Frederick, 1997) و پرسش‌نامه ذهن‌آگاهی (Brown & Ryan, 2003) بود. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای، مداخله مبتنی بر هوش معنوی (King, 2009) را دریافت کردند. یافته‌های به دست آمده از تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش هوش معنوی منجر به کاهش استرس ادراک‌شده و افزایش ذهن‌آگاهی در مراقبان شیرخوارگاه شده است (01/0>p)؛ اما بر سرزندگی این گروه اثربخش نبود (01/0