مقایسه اثربخشی برنامه لحظههای زناشویی و برنامه ارتباط زوجین بر صمیمیت زناشویی
نویسندگان
1 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه مشاوره، واحد سمنان، دانشگاه پیام نور، سمنان، ایران
doi
10.22034/ijfp.2025.2067421.1426چکیده
برنامههای آموزش ازدواج و رابطه (MRE) در چند دهه گذشته، عمدتاً بر آموزش مهارتهای ارتباطی و مدیریت تعارض متمرکز بودهاند. بااینحال، شواهد تجربی محدودی از اثربخشی پایدار رویکردهای مهارتمحور بر بهبود کیفیت روابط زناشویی وجود دارد. تحقیقات اخیر نشان میدهند که اثربخشی مهارتهای ارتباطی تا حد زیادی به فضیلتهای همسران وابسته است و آموزش صِرف مهارتها بدون توجه به فضیلتها، منجر به تغییرات رفتاری مطلوب و پایدار نمیشود. مطالعه حاضر باهدف مقایسه اثربخشی برنامه فضیلتمحور لحظههای زناشویی و برنامه مهارتمحور ارتباط زوجین بر صمیمیت زناشویی انجام شد. این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری سهماهه با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری شامل زوجهای مراجعهکننده به مراکز مشاوره سبزوار در سهماهه نخست ۱۴۰۳ بود که ۶۰ زوج بهصورت در دسترس و داوطلب انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (هر کدام ۲۰ زوج) و یک گروه کنترل (۲۰ زوج) جایگزین شدند. برنامه لحظههای زناشویی در ۵ جلسه دوساعته و ارتباط زوجین در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقهای بهصورت هفتگی اجرا شد. زوجها مقیاس صمیمیت (IS) را در مراحل پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری تکمیل کردند. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد هر دو برنامه صمیمیت زوجین را بهبود بخشیدند، اما برنامه لحظههای زناشویی در هر دو مرحله پسآزمون و پیگیری سهماهه اثربخشی بیشتری از برنامه ارتباط زوجین داشت. یافتهها بر ارزش مداخلات فضیلتمحور کوتاهمدت تأکید میکند. این برنامه با کاربست فضیلتها در موقعیتهای تعارضی، گشودگی به دیدگاه همسر را تسهیل و فرصتهایی برای پرورش فضیلتهای دگرخواهانه و بهبود صمیمیت فراهم میکند.
