گزارشگری پایداری بیمارستان‌های دولتی ایران: شناسایی و تبیین ابعاد و شاخص‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.30476/jha.2025.94780.1529
چکیده

مقدمه: اهمیت گزارشگری پایداری در زمینۀ ایفای مسئولیت پاسخگویی سازمان­‌ها سبب می­‌شود تا شناسایی شاخص­‌های گزارشگری پایداری در بیمارستان­‌ها بااهمیت باشد؛ چرا که در صورت نبودن شاخص‌­های مناسب و مشخص، پاسخگویی و کسب مقبولیت و مشروعیت در جامعه، به­‌ویژه همانند دورۀ همه­‌گیری بیماری کووید- 19 دشوار یا غیرممکن است. بر این ­اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی ابعاد و شاخص­‌های گزارشگری پایداری در بیمارستان‌های دولتی ایران است.روش پژوهش: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی­‌پیمایشی و از رویکرد منطق استدلال، استقرایی است. برای تحقق هدف پژوهش، ابتدا گزارش­‌های پایداری زنجیر‌ه‌های تأمین (هلدینگ­‌های) درمانی و بیمارستان­های خارجی در سال 2020 به روش «تحلیل تم»، بررسی شد. پس از آن، برای انطباق نتایج با شرایط ایران، 20 نفر از خبرگان در حوزۀ پژوهش به روش نمونه‌گیری گلوله­‌برفی انتخاب و از آن­‌ها با روش دلفی، نظرسنجی شد.یافته­ها: با تحلیل گزارش­های پایداری خارجی، 78 شاخص شناسایی شد. بر طبق نظرات خبرگان نیز 73 شاخص برای استفاده در گزارشگری پایداری بیمارستان­های دولتی ایران انتخاب شد. ابعاد شناسایی­شده بر­اساس گزارش­های پایداری در بیمارستان­های خارجی، به­ترتیب، اهمیت عبارت­اند از: زیست­محیطی، اجتماعی، راهبری، عملکردی، اقتصادی، اخلاقی، قانونی، کرامت سرمایۀ انسانی، مسئولیت­پذیری در برابر خدمات درمانی، ویژگی­های ساختاری و الزامات نوع‌دوستانه. با تأیید خبرگان، از ابعاد نامبرده برای طبقه­بندی شاخص­های گزارشگری پایداری در بیمارستان­های دولتی ایران نیز می­توان ­استفاده کرد.نتیجه­گیری: با­توجه­به اینکه افشای گزارشگری پایداری در ایران جنبۀ اختیاری داشته و تاکنون در بخش بهداشت و درمان گزارش پایداری تهیه نشده است، نتایج این پژوهش می­تواند به بیمارستان­ها در افشای مناسب اطلاعات برای شفافیت گزارشگری و پاسخگویی بیشتر کمک کند.