مفهوم‌سازی سرمایه زناشویی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه روان شناسی مشاوره و تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران.

3 گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22034/ijfp.2025.2043397.1363
چکیده

ازدواجِ کارآمد و موفق، یک مفهوم پیچیده و چندبعدی است که دستیابی به مفاهیم مرتبط با آن و شناسایی عوامل آن، به زمان طولانی و پژوهش‌های مکرر نیاز دارد؛ لذا هدف این پژوهش مفهوم‌سازی و تعریف «سرمایه زناشویی» بود که به‌عنوان یک مفهوم و سازة زیربنایی می‌تواند در پژوهش‌های بنیادی و درمانی در زمینه زوج و خانواده مورداستفاده قرار گیرد. بدین منظور با استفاده از روش تحلیل مفهوم نظام‌مند و همچنین استفاده از روش دلفی در گروهی از متخصصانِ حوزه‌ی زوج‌درمانی به مفهوم-سازی و ارائه تعریفی برای «سرمایه زناشویی» پرداخته‌شد. طبق نتایج حاصل از این پژوهش، سرمایه زناشویی عبارت است از: «مجموعه‌ای از داشته‌ها، اصول و مهارت‌های زناشویی به‌دست‌آمده در طول زندگی مشترک که برای زوج ارزشمند است و علاوه بر اینکه به‌عنوان پشتوانه و عامل محافظت‌کننده در روابط زوج، آنها را در گذر از تعارض‌ها و بحران‌های زندگی یاری می‌دهد، به رضایتمندی، تداوم و استحکام رابطه‌ی زناشویی نیز کمک می‌کند». این مفهوم برای اولین بار در علوم انسانی معرفی شده است و درمانگران هم در حیطه زوج‌درمانی و هم مشاوره پیش از ازدواج، با بهره‌گیری از این مفهوم می‌توانند به زوج‌ها در هدایت زندگی‌شان در مسیر درست کمک کنند.؛ بنابراین اگر این پژوهش توانسته باشد با ارائه مفهوم «سرمایه زناشویی» تنها یک ایده‌ی بااهمیت در راستای افزایش ثبات و رضایتمندی زناشویی، پرورش دهد، بسیار حائز اهمیت خواهد بود.