خودکشی : نقش عوامل اجتماعی، خانوادگی و فردی با رویکرد داده بنیاد سازندهگرا
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/ijfp.2025.2039245.1348چکیده
خودکشی یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که زندگی جوانان و سلامت فردی و خانوادگی را تحت تأثیر قرار میدهد. با توجه به شمار روز افزون خودکشی در استان ایلام و ضرورت ارائه یک مدل نظری منطقهای برای انجام پژوهشهای بیشتر بعدی طراحی و اجرا گردید. روش این مطالعه کیفی و از نوع داده بنیاد سازندهگرا با رویکرد کتی چارمز(ورتز و همکاران، 2011) است. به این منظور مصاحبه عمیق نیمه ساختارمند با22 مشارکتکننده که اقدام به خودکشی ناموفق داشتند و اغلب در محیط بیمارستان انجام شده بود، صورت گرفت. براساس کدهای مقولهای به دست آمده محیط نامساعد خانوادگی مانند شلوغی، روابط ناسالم، تعارضات خانوادگی، پرخاشگری و سایر مشکلات خانوادگی، عدم حمایت خانوادگی، محیط اجتماعی غیر حمایت کننده، ناتوانی در تنظیم هیجان و حل مشکلات زندگی از مهمترین عوامل استخراجی بود. تفاوت نگاه دختران و پسران در مورد نقش زنان و مردان بر این پدیده تأکید داشت که نگاه جنسیتی خاص در محیط خانه و اجتماع باید مورد توجه قرارگیرد و دراین رابطه دو مدل تبیینی کلی و جنسیتی از روابط مستخرج از مقولهها ارائه گردید. ناتوانی راهکارهای مقابلهای او در مواجهه با رنج فقر، شکست عاطفی، شرایط محیط ناخواسته و ناتوانی در لذت از شرایط موجود موجب شده است تصمیم بگیرد به این رنج خاتمه دهد. بنابراین توجه بر بهبود محیط خانواده و مداخله برای آموزش حل مسئله و تنظیم هیجان یکی از راهکاری مناسب احتمالی است.
