اثربخشی درمان هیجان‌مدار فردی بر بهبود اضطراب، افسردگی و بدتنظیمی هیجانی مرتبط با ترومای پیچیده

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

4 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22034/ijfp.2025.2047331.1374
چکیده

تروما، تأثیری ویرانگر بر رشد شناختی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی افراد دارد. آسیب‌های دوران کودکی، بزرگسالانی را به بار می‌آورد که از نشانه‌های اختلالات هیجان رنج می‌برند. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان هیجان‌مدار فردی بر بهبود اضطراب، افسردگی و بدتنظیمی هیجانی مرتبط با ترومای پیچیده بود. این پژوهش تک‌موردی و از نوع خط پایه چندگانه ناهمزمان بود. جامعه پژوهش شامل افراد بالای 18 سال دارای دست کم یک نوع تجربه ترومای پیچیده دوران کودکی بود که در سال 1402 به مراکز روانشناختی شهر کرج مراجعه کردند. از این بین به روش هدفمند سه نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. پژوهش در سه مرحله خط پایه، 15 جلسه هفتگی درمان هیجان‌مدار فردی (هر جلسه یک ساعت) و پیگیری دو ماهه اجرا شد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه ترومای دوران کودکی ، پرسشنامه دشواری در تنظیم هیجانی، پرسشنامه اضطراب بک و فرم کوتاه پرسشنامه افسردگی بک بودند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از شاخص تغییر پایا، فرمول درصد بهبودی و روش-های تحلیل دیداری (نمودار) استفاده شد. یافته‌ها نشان داد درمان هیجان مدار فردی می‌تواند در بهبود اضطراب، افسردگی و بدتنظیمی هیجانی افراد دارای تجربه ترومای پیچیده مؤثر باشد(به ترتیب با 55/26، 38/30 و 36/28 درصد بهبودی). این نتیجه در کنار شاخص پایای بالاتر از اندازه 96/1=z همچنان بعد از دو ماه پیگیری، از نظر بالینی معنادار بود. این پژوهش نشان داد که درمان هیجان‌مدار فردی با ایجاد فضایی امن و تسهیلگر بر بهبود اضطراب و افسردگی و بدتنظیمی هیجانی افراد تجربه کننده‌ی ترومای پیچیده مفید است.