بررسی ویژگیهای فردی و عوامل اثرگذار بر تمایلات افشاگری تقلب دربارۀ حسابداران (مطالعه موردی: حسابداران شاغل در بیمارستانهای دولتی شیراز)
نویسندگان
1 استاد، گروه حسابداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.30476/jha.2022.85157.1370چکیده
مقدمه: تقلب از مهمترین عوامل زیان مالی در بخشهای خصوصی و دولتی و یکی از دلایل کاهش اعتماد عمومی به دولتها است. علیرغم وجود سازوکارهای گوناگون نظارتی، افشاگری هنوز هم متداولترین روش کشف تقلب است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر ویژگیهای فردی و عوامل اثرگذار بر تمایلات افشاگری تقلب است. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی و از نوع مطالعات پیمایشی، همبستگی و مقطعی است. جامعۀ آماری پژوهش، حسابداران بیمارستانهای دولتی شیراز است که 141 نفر برای نمونه انتخاب شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه و با تدوین سناریو است. فرضیههای پژوهش نیز با استفاده از تحلیل همبستگی و رگرسیون آزمون شده است. یافتهها: یافتههای پژوهش بیانگر معنیدار نبودن رابطۀ متغیر هزینۀ شخصی افشاگری با تمایل به افشاگری است. این یافتهها رابطۀ مثبت و معنیدار تمایل به افشاگری با چهار متغیر هنجارهای غیرعینی، نگرش دربارۀ افشاگری، ویژگی شخصیتی فعال و دینداری را نشان میدهد. تجزیهوتحلیل بیشتر نتایج بیانکنندۀ تأیید نشدن فرضیۀ تمایل به افشاگری در حسابداران است. گفتنی است نتایج بررسی جداگانه نشان داد که حسابداران با وضعیت استخدامی رسمی تمایل به افشاگری داشتهاند اما نمیتوان نتیجه گرفت که حسابداران با وضعیت استخدامی پیمانی و قراردادی تمایل به افشاگری دارند. بین متغیرهای پژوهش در سطحهای مختلف از متغیرهای جمعیتشناختی نیز تفاوت معنیداری مشاهده نشد. نتیجهگیری: با توجه به تأیید فرضیههای پژوهش مبنی بر تأثیر هنجارهای غیرعینی، نگرش دربارة افشاگری، ویژگی شخصیتی فعال و دینداری بر تمایل به افشاگری و همچنین تمایل نداشتن حسابداران بیمارستانهای دولتی به افشاگری در شرایط فعلی، تصویب قوانین و مقررات و ایجاد سازوکارهای اجرایی به منظور حمایت و تشویق افشاگران در جهت مبارزه با فساد و تقلب مالی امری ضروری است. در این زمینه، توجه بیشتر به آموزش اخلاق و برنامههای فرهنگی و دینی نیز سودمند خواهد بود.
