بازتاب تاریخ‎نگاری هنر در تاریخ‎نگاری سیاسی صفویان (با تأکید بر هنر خوش‌نویسی)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه لرستان

2 استادیار دانشگاه لرستان

3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه لرستان

4 استادیار دانشگاه لرستان

doi
10.22034/jiiph.2022.14825
چکیده

تاریخ‎نگاری سیاسی از ویژگی‎های کلی تاریخ‎نگاری صفویان است که تکیه اصلی آن بر وقایع سیاسی و نظامی است و عنایت کم‎تری به امور اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و هنری داشته است. با وجود این رویکرد غالب در تاریخ‎نگاری سیاسی، اما با حمایت مؤثر صفویان از هنر و علاقه‎مندی برخی از مورّخان سیاسی به هنر خوش‌نویسی که در زمره منشیان، کاتبان و خوش‌نویسان دربار بودند، اهمیت و حجم مطالب ثبت‌شده درباره خوش‌نویسی، نسبت به سایر هنرهای دیگر در جایگاه نخست قرار گرفت. همچنین تحت تأثیر ویژگی‎های تاریخ‎نگاری ‎سیاسی، کتاب گلستان ‎هنر به‌مثابۀ نخستین تاریخ‎نگاری جدی در هنر ایران نگاشته شد که نشان‎دهندۀ ارزش و برتری هنر خوش‌نویسی از دریچۀ تحولات سیاسی و کانون دربار صفویه نسبت به سایر هنرهاست. در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی، چگونگی بازتاب تاریخ‎نگاری هنر خوش‌نویسی در تاریخ‎نگاری سیاسی عصر صفویه بررسی شده است. یافته‎های پژوهش بیانگر آن است که ذکر جایگاه و منزلت، احوال بزرگان خوش‌نویسی، تاریخچه و اقلام مختلف خطوط و توجه خاص به قلم نستعلیق، طبقه‎بندی خوش‌نویسان و مهاجرت‎های آنان در تاریخ‎نگاری سیاسی این دوره بازتاب یافته است.