تحلیلی بر عوامل تاثیرگذار بر اقتصاد غیرقانونی در ایران
نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2
3
4
doi
10.22067/economlaw.2025.91834.1423چکیده
در یک تقسیمبندی کلی، اقتصاد هر کشور را میتوان به دو بخش قانونی و غیرقانونی تقسیم نمود. اقتصاد غیرقانونی دربرگیرندة بسیاری از فعالیتهایی است که مورد تأیید و قبول جامعه و مقامات دولتی و قضائی نمیباشند. با در نظر گرفتن این موضوع که اقتصاد غیرقانونی در عین ناآشکار بودن میتواند از پتانسیل سرمایهای بالائی برخوردار باشد که اگر چنین پتانسیلی به سمت اقتصاد قانونی سوق داده شود، میتوان با اتکاء به قابلیتهای جامعه در چارچوب قوانین حقوقی و همچنین بهرهگیری صحیح از منابع و عوامل تولید، حرکت بهسمت رشد اقتصادی معقول و پایدار را تسریع و تسهیل نمود. در این راستا برای بررسی مدل تحقیق، ابتدا پایایی متغیرهای موجود را توسط آزمون دیکی فولر تعمیم یافته مورد بررسی قرار داده و سپس به کمک مدل خود توضیح برداری با وقفههای گسترده و الگوی تصحیح خطا حجم اقتصاد غیرقانونی بررسی شده و همچنین با بهکارگیری آزمون جوهانسن جوسیلیوس بردارهای همگرایی را تعیین و اثر تکانههای وارده بر بردارهای همانباشتگی، بحث و تجزیه و تحلیل میشود. نتایج حاصله نشان میدهند که اقتصاد غیرقانونی در ایران تحتتأثیر متغیرهای رشد اقتصادی، محدودیتهای تجاری، نرخ بیکاری، بار مالیاتی و شاخص قیمت مصرف کننده میباشد.