کنترل روان‌شناختی والدین و مشکلات اجتماعی نوجوانان: نقش واسطه‌ای تنظیم هیجان

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه خیام، مشهد، ایران

2 گروه علوم اجتماعی، روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه خیام، مشهد، ایران.

doi
10.22034/ijfp.2025.2047124.1372
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه کنترل روان‌شناختی والدین و مشکلات اجتماعی نوجوانان با نقش واسطه‌ای تنظیم هیجان صورت گرفته است.روش این پژوهش،همبستگی و از نوع معادلات ساختاری و جامعه آماری آن شامل نوجوانان 13 تا 18سال ساکن شهر مشهد در سال 1402 می‌باشدکه 215 نفر از آن‌ها با شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدندوپرسش‌نامه‌های کنترل روان‌شناختی وابسته ‌مدار و پیشرفت‌ مدار(DAPCS)،مقیاس رفتار مشکل‌ساز نوجوان(YSR)وفرم کوتاه مقیاس دشواری در تنظیم هیجان(DERS)را تکمیل نمودند.داده‌های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و به‌وسیله نرم‌افزارهای spss و لیزرل، تجزیه‌وتحلیل شد.طبق نتایج به‌دست‌آمده از آزمون مدل، اثر مستقیم متغیر برون‌زا یعنی کنترل روان‌شناختی والدین بر متغیر میانجی یعنی دشواری در تنظیم هیجان معنیدار بود (69/4 t= ،39/0= β). اثر مستقیم متغیر میانجی یعنی دشواری در تنظیم هیجان نیز بر متغیر درون‌زا یعنی مشکلات اجتماعی معنیدار بود (05/6 t= ،53/0= β). اثر مستقیم متغیر برون‌زا یعنی کنترل روان‌شناختی والدین بر متغیر درون‌زا یعنی مشکلات اجتماعی نیز معنیدار به دست آمد (37/4t= ،36/0= β). به‌علاوه، میزان اثر غیرمستقیم کنترل روان‌شناختی والدین بر مشکلات اجتماعی نیز معنادار به دست آمد که نشان می‌دهد دشواری در تنظیم هیجان نقش میانجی معناداری را در رابطه این دو متغیرداشته است.بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت، نوجوانانی که سطوح بالای کنترل روان‌شناختی را از سوی والدین خود تجربه می‌کنند، در تنظیم هیجانات خود با دشواری‌هایی مانند کمبود یا فقدان وضوح هیجانی و دشواری در کنترل رفتار تکانشی مواجه هستند که این بد تنظیمی هیجانی می‌تواند آن‌ها را به سمت تجربه مشکلات اجتماعی بیشتر سوق دهد.