آمایش سرزمینی و اقتصاد مقاومتی: ارائه مدلی راهبردی برای مقاوم‌سازی فعالیت های اقتصادی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران

3 دانشجوی دکترای مطالعات اروپایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

چکیده آمایش سرزمینی یک راهکار و ابزار ارزشمند علمی است که می‌تواند به کارایی و کارآمدی برنامه‌های توسعه سیاسی و اجتماعی و اقتصادی کشورها یاری رساند. کارکرد آمایش سرزمینی آماده کردن و قابل ‌فهم کردن محیط برای سیاست‌گذاران است. در ایران نیز بعد از مطرح شدن نظریه و راهبرد اقتصاد مقاومتی می‌توان گفت هنوز مدلی علمی که بتواند ارائه گر راهبردی علمی و در عین حال عملیاتی برای اقدام و عمل باشد ارائه نشده است. هدف این مقاله تحلیل و بررسی نقش آمایش سرزمینی در بسترسازی برای عملیاتی کردن اهداف و اصول اقتصاد مقامتی در کشور است. سؤال اصلی مقاله این است که آمایش سرزمینی چگونه می‌تواند به پیاده‌سازی و کارآمدی اصول و اهداف اقتصاد مقاومتی در جغرافیای سرزمینی ایران یاری رساند؟ نتایج این مقاله نشان می‌دهد که اقتصاد مقاومتی برای برنامه‌ریزی و اقدام و عمل نیازمند دو نوع آمایش است: آمایش سرزمینی و آمایش فرهنگی. آمایش سرزمینی محیط جغرافیایی کشور را از لحاظ توانمندی‌ها و نقاط قوت و ضعف و نیز آسیب‌ها برای برنامه‌ریزی شفاف و قابل ‌برنامه‌ریزی می‌کند و آمایش فرهنگی نیز با شناسایی محیط فرهنگی کشور از جمله رفتارهای فرهنگی مرتبط با کار و تولید و رفتار اقتصادی و نوع نگرش‌ها نسبت به فعالیت اقتصادی و کلاً رفتارهای کلان و خرد اقتصادی خواهد توانست عناصر فرهنگی غیر مقاوم را از یک طرف و عناصر کارا و دارای قابلیت توسعه و پیشرفت را در سطح کلان و خرد و محلی شناسایی کند. با توجه به این مقدمه در این مقاله تلاش خواهد شد با استفاده از اسناد بالادستی و نیز مقالات علمی و پژوهشی به تحلیل و تبیین نقش آمایش سرزمینی در اقتصاد مقاومتی در راستای ارائه مدلی راهبردی برای مقاوم‌سازی فعالیت­های اقتصادی در کشور بپردازیم.