طراحی و اعتباریابی معادلاتی برای افزایش صحت شاخص توده بدنی

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

2 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.

3 گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 گروه علوم ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

5 گروه علوم ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

doi
10.32598/sjrm.10.3.2
چکیده

زمینه و هدف: امروزه شاخص توده بدنی به یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای محاسبه وضعیت سلامتی بدن تبدیل شده است. هدف این تحقیق، طراحی و اعتباریابی معادلاتی برای افزایش صحت شاخص توده بدنی بود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه نیمه‌تجربی 419 آزمودنی شامل مردان و زنان ورزشکار و غیرورزشکار شرکت کردند. کلیه اندازه‌های آنتروپومتریکی با استفاده از پروتکل استاندارد ISAK اندازه‌گیری شد و از اندازه‌های فوق، شاخص توده بدنی و نمرات مزومورفی و اندومورفی شاخص تیپ بدنی هیث کارتر مورد محاسبه قرار گرفت. برای تعیین همبستگی بین شاخص توده بدنی با درصد چربی و مقیاس مزومورفی و اندومورفی، از ضریب همبستگی اسپیرمن و برای طراحی معادلات به منظور اصلاح شاخص توده بدنی از رگرسیون چندمتغیره استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد همبستگی بالایی بین شاخص توده بدنی با نمره‌های مزومورفی و اندومورفی مقیاس هیث کارتر وجود دارد (P<0/01)، هرچند در گروه ورزشکاران مرد، همبستگی شاخص توده بدنی با مزومورفی بالاتر از همبستگی با اندومورفی (0/77 در برابر0/63) بود. رگرسیون چندمتغیره برای پیش‌بینی سطح مزومورفی و اندومورفی هر گروه یک معادله را معنی‌دار شناخت. از نظر نمودار بلاند آلتمن نیز اعتبار کلیه معادلات برای پیش‌بینی سطح فربهی و عضلانی بودن قابل قبول بود. نتیجه‌گیری: با استفاده از معادلات ارائه‌شده در این تحقیق به سرعت و سهولت پس از محاسبه شاخص توده بدنی، میزان تمایل این شاخص به سمت ترکیبات بدنی را می‌توان تخمین زد، به طوری که پس از قرار دادن این اطلاعات در معادلات، چنانچه نمره مزومورفی فرد زیاد شود می‌توان تشخیص داد افزایش شاخص توده بدنی ناشی از افزایش توده عضلانی است.