مؤلفه های هویت ملی ایرانی در دیوان ابوالقاسم لاهوتی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 دانشجوی دکتری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.22034/jiiph.2021.14175
چکیده

ارزیابی اندیشه‎های اقوام و نخبگان ایرانی دربارۀ هویت ملی‎شان امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است تا راه همگرائی و اتحاد ملی ایرانیان هموارتر شود. مسئله این مقاله تأمل دربارۀ آراء و ایده‎های ابوالقاسم لاهوتی دربارۀ هویت ملی ایرانی است. پژوهش حاضر، به‎منظور بررسی مؤلفه‎های هویت ملی ایرانی در دیوان اشعار لاهوتی صورت گرفته است و نویسنده، با استفاده از روش تحلیل‎محتوا، به بررسی و ارزیابی یک‎سری متغیرهای ازپیش‌تعیین‎شده در دیوان اشعار لاهوتی پرداخته است. بدین معنی که برای بررسی مؤلفه‎های چهارگانه هویت ملی ایرانی شامل ارزش‌های ملی و باستانی، ارزش‌های فرهنگی دورۀ پس از اسلام، ارزش‌های دینی، ارزش‌های مدرن و غربی، سنجه‎های مشخصی درنظر گرفته‎شده و نویسنده به شمارش و احتساب نمادهای مربوط به آن متغیر‎ها در محتوای اثر نام‌برده پرداخته است. نتایج این پژوهش بیانگر این است که لاهوتی به‎عنوان شاعر و مبارزی وطن‎پرست، همواره به ارزش‌های ملی و فرهنگی هویت ایرانی وفادار بوده و تلاش برای نگارش آثاری به سبک شاهنامه همچون ایران‎نامه توسط ایشان و ترجمه شاهنامه فردوسی به زبان روسی توسط لاهوتی و همسرش تأییدی است بر تعهد شاعر نسبت به وطنش و حفظ و گسترش ارزش‌های ایرانی در جهان. به‎عبارت دیگر، لاهوتی، به‎رغم تحولات فکری و ایدئولوژیکی که در دوران تبعید و دوری از ایران، تجربه کرده، اما ایران‎گرایی و عشق به میهن و آرزوی دیدار وطن، جزء لاینفک اندیشه‎های شاعر بوده است. ضرورت و اهمیت موضوع، بیان سهمی است که نخبگان ملی‎گرای کرمانشاهی درتاریخ معاصر در وحدت و همگرایی بین اقوام ایرانی داشته‎اند.