بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ایمنی هیجانی در نظام خانواده در دانش-آموزان مقطع متوسطه

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشیار، بخش روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دکتری روان شناسی تربیتی، بخش روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/ijfp.2024.1971237.1171
چکیده

مفهوم ایمنی هیجانی بر اساس نظریه­ی Davies and Cummings (1994) و Cummings and Davies (1996) به حالتی گفته می‌شود که فرزندان ارزیابی ایمن، مثبت و پایداری از روابط خانواده در‌ مواجهه با هر گونه واقعه­ی استرس‌زا دارند. این پژوهش با هدف تعیین روایی، اعتبار و ساختار عاملی مقیاس ایمنی هیجانی (Forman and Davies, 2005) در دانش­آموزان مقطع متوسطه انجام شد. بدین منظور 503 نفر از دانش­آموزان مقطع متوسطه­ی شهر بوشهر به صورت روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شدند. برای احراز روایی مقیاس ایمنی هیجانی در نظام خانواده از روایی سازه (تحلیل عاملی تأییدی) و برای بررسی پایایی نیز از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی سازه­ای در نرم­افزارهای SPSS و AMOS استفاده شد. شاخص­های نیکویی برازش مدل مذکور را تأیید کردند (99/2=X2/df، 96/0=GFI، 90/0=AGFI، 92/0=CFI، 95/0=NFI، 70/0=PCFI، 06/0=RMSEA و 24/0=PCIOSE). نتایج پژوهش وجود سه عامل ایمنی، مشغله­ی ذهنی و کناره‌گیری را در مقیاس ایمنی هیجانی در نظام خانواده مورد تأیید قرار داد. شاخص­های آلفای کرونباخ مؤلفه­های ایمنی (81/0)، مشغله­ی ذهنی (75/0) و کناره‌گیری (74/0) نیز مطلوب محاسبه گردید. لذا در مجموع می­توان نتیجه گرفت که مقیاس ایمنی هیجانی در نظام خانواده برای سنجش ایمنی هیجانی دانش­آموزان ایرانی ابزاری معتبر و مفید در پژوهش­های روان­شناختی است و می­تواند در پژوهش­های مرتبط با ایمنی هیجانی در نظام خانواده مورد استفاده قرار گیرد.