روابط ساختاری مشارکت پدران و استرس والدگری مادران کودکان اوتیستیک با میانجیگری عملکرد خانواده، حمایت اجتماعی و تاب‌آوری

نویسندگان

1 دانشیار گروه پیوند و مدیریت بیماری، معاونت درمان ، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه روان شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی و روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

doi
10.22034/ijfp.2024.2016472.1283
چکیده

باتوجه‌به ویژگی‌های خاص اختلال طیف اوتیسم، والدین و به‌ویژه مادران تحت‌فشارهای تربیتی بسیاری قرار دارند و  شناسایی عواملی که به کاهش این فشار کمک کند، حائز اهمیت است. هدف مطالعه حاضر   تعیین روابط ساختاری مشارکت پدران و استرس والدگری مادران با نقش واسطه‌ای عملکرد خانواده، تاب‌آوری و حمایت اجتماعی در مادران کودکان اوتیستیک بود. روش پژوهش توصیفی نوع همبستگی و از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. از  بین مدارس اوتیسم شهر تهران، 4 مدرسه به طور تصادفی انتخاب گردید و 276 نفر از مادران داوطلب در پژوهش شرکت کردند و به پرسش نامه استرس والدگری اوتیسم پتروسوان و مایلز  (2009) ، مقیاس ارزیابی انسجام و انعطاف پذیری خانواده اولسون  و همکاران (1985) ، مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون  (2003) ، پرسش نامه حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران( 1988) و  پرسشنامه محقق ساخته مشارکت پدران پاسخ دادند.  داده ها با استفاده از نرم افزار Smart PLS 3.2 تحلیل مسیر   شدند. نتایج حاکی از آن بود که مشارکت پدران و تاب آوری  بر استرس والدگری مادران اثر مستقیم منفی دارند. به علاوه، مشارکت پدران  با میانجیگری عملکرد خانواده بر استرس والدگری مادران اثرغیرمستقیم دارد. (05/0 > p)  بین عملکرد خانواده و تاب آوری مادران نیز رابطه معناداری مشاهده شد. با توجه به نتایج به دست آمده، به نظر می رسد مشارکت پدران به عنوان یک عامل بیرونی و ویژگی تاب آوری به عنوان یک عامل درونی در پیش بینی استرس والدگری نقش دارند(05/0 > p). همچنین عملکرد سازگارانه خانواده می تواند نقش مشارکت پدران در کاهش استرس مادران را تقویت کند. نتایج می تواند در پیش بینی استرس والدگری مادران کودکان اوتیستیک مورد استفاده قرار گیرد.