اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر هیجان بر نشخوار ذهنی خشم و فضیلت‌های زناشویی در زوجین متعارض

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشکده‌ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده‌ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده‌ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/ijfp.2024.2014107.1272
چکیده

ازدواج نقش بسیار مهمی در زندگی اکثر بزرگسالان دارد، و به زندگی افراد معنا می‌دهد، ازاین‌رو وجود تعارضات می‌تواند تهدید کننده باشد. این تعارضات می‌توانند باعث افزایش نشخوار ذهنی خشم و کاهش فضیلت‌های زناشویی شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی زوج درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر هیجان بر نشخوار ذهنی خشم و فضیلت‌های زناشویی در زوجین انجام شد. جامعه آماری، شامل زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاورۀ خانوادۀ شهرستان الشتر و حجم نمونه شامل 3 زوج بود، که به‌طور داوطلبانه انتخاب شدند و تحت زوج درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر هیجان قرار گرفتند. در این پژوهش از طرح تک موردی چند خط پایه استفاده شد. پروتکل زوج‌درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر هیجان در 15 جلسه مداخله 60 دقیقه‌ای اجرا گردید و آزمودنی‌ها به مقیاس‌های نشخوار ذهنی خشم و فضیلت‌های زناشویی پاسخ دادند. داده‌ها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا و فرمول درصد بهبودی تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد شاخص تغییر پایا در متغییر نشخوار ذهنی خشم در سه زوج به ترتیب  71/2، 06/2، 28/3 و در متغییر فضیلت‌های زناشویی 76/2، 45/3، 16/2 است؛ همچنین میزان بهبودی در مرحله‌ی پس از درمان در متغییر نشخوار ذهنی خشم 98/41، 80/33، 00/ 41 و با میانگین 92/38، و در متغییر فضیلت‌های زناشویی 02/51، 20/45، 71/54 و با میانگین 31/50 محاسبه شد؛ که در طیف درمان موفقیت آمیز قرار می‌گیرد. بنابراین این پژوهش نشان داد که زوج درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر هیجان بر کاهش نشخوار ذهنی خشم و افزایش فضیلت‌های زناشویی تأثیرگذار است؛ لذا می‌توان از این زوج‌درمانی جهت کاهش نشخوار ذهنی خشم و افزایش فضیلت‌های زناشویی استفاده کرد.