تحلیل جنسیتی مسئله ازدواج در دانشجویان مجرد دانشگاه‌های اصفهان

نویسندگان

1 پژوهشگر گروه خانواده، پژوهشکدۀ مهرستان (مطالعات حکمرانی)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه معارف اهل‌البیت دانشکدۀ الهیات و معارف اهل‌البیت دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/ijfp.2024.2009307.1254
چکیده

جنسیت از زمینه­های تأثیرگذار بر درک معنای یک پدیده و شیوه­های مواجهه با آن محسوب می‌شود. تحلیل ذهنیت و نگرش افراد نسبت به یک پدیده بر اساس جنسیت را می­توان نوعی تحلیل جنسیتی به شمار آورد. یکی از مسائل بنیادین جامعه با گذار از عصر سنت، مسئله ازدواج به‌مثابه یک امر پیچیده و دارای وجوه تحلیلیِ متکثر بوده و بررسی این مسئله با برش جنسیتی که در ابعاد زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی اثرگذار است، می‌تواند فهم دقیق­تری از پدیدة ازدواج و برنامه­ریزی در این راستا ایجاد نماید. این تحقیق، مبتنی بر مصاحبه نیمه ساختاریافته تا حد اشباع با نمونة30 نفره از دانشجویان مجرد دانشگاه‌های دولتی اصفهان است. تحلیل مسئله ازدواج، با هدف درک چگونگی ارتباط عامل جنسیت با ذهنیت دانشجویان در مورد این پدیدة مهم فردی و اجتماعی، به روش تحلیل محتوا انجام شده است. یافته­ها نشان می­دهد علی‌رغم کاهش فشار اجتماعی بر تقسیمات جنسیتی نسبت به گذشته و فهم دانشجویان اعم از دختر و پسر از ازدواج به‌مثابه یک «ضرورت منطقی معطوف به آینده»؛ همچنان در ابعاد فلسفه، شرایط، موانع و آیندة ازدواج، نوعی ذهنیت جنسیت­مدار به واسطة تمایز ویژگی­های مردانه و زنانه در ساحت­های مختلف وجود دارد. به‌طوری‌که پسران ازدواج را عمدتاً نوعی معاملة دوسویه با ابعاد وسیع اقتصادی و پیامدهای اجتماعی می­دانند که از فلسفة لزوم پایبندی و تعهد به خانواده نشأت می­گیرد و غالب دختران این مسئله را با وجود تردید و تمایز بیشتر نسبت به گروه مقابل، با مفاهیم عشق، اعتماد، برابری و نیاز پیوند می­زنند. نتایج این تحقیق می­تواند به درک مسئلة ازدواج به‌مثابه یک امر جنسیت­مدار کمک رساند و در چرخة سیاست­گذاری در حوزة ازدواج و تشکیل خانواده در میان جوانان دانشجو مفید واقع شود.