فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به‌منظور کمی‌سازی تأثیر روش‌های مختلف آبیاری با آب شور بر عملکرد و اجزای عملکرد کنجد رقم بهبهان به‌صورت کرت‌های خرد شده نواری در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعۀ آموزشی دانشگاه شهید چمران اهواز در سال‌های زراعی 1400 و 1401 با سه تکرار اجرار شد. عامل اصلی شامل سه نوع روش آبیاری (قطره‌ای‌‌ بدون پوشش مالچ پلاستیکی، قطره‌ای‌ با پوشش مالچ پلاستیکی و قطره‌ای‌ زیرسطحی) در کرت‌های عمودی و عامل فرعی شامل چهار سطح شوری (8/1، 5/3، 5 و 5/6 دسی زیمنس بر متر) در کرت‌های افقی قرار گرفت. نتایج نشان داد با افزایش تنش شوری در سه روش آبیاری، شاخص سطح برگ، سبزینگی و مادۀ خشک کل بوته کاهش یافت و بالاترین میزان آن در شرایط بدون تنش (Ymax) مربوط به روش آبیاری قطره‌ای‌ با پوشش مالچ پلاستیکی بود. مدل‌سازی تغییرات این صفات با مدل گومپرتز دارای برازش خوبی بود. بالاترین آستانه تحمل به تنش (EC50%) در مورد شاخص سطح برگ (13/8 دسی زیمنس بر متر) در تیمار قطره‌ای‌ با پوشش مالچ پلاستیکی، در مورد شاخص سبزینگی (25/6 دسی زیمنس بر متر) و مادۀ خشک کل (11 دسی زیمنس بر متر) در تیمار قطره‌ای‌ زیرسطحی مشاهده شد. میزان روغن، عملکرد دانه و روغن نیز تحت تأثیر تنش شوری و برهمکنش روش آبیاری قرار گرفتند. بالاترین عملکرد دانه (1092 کیلوگرم در هکتار) در شرایط بدون تنش از تیمار قطره‌ای‌ با پوشش مالچ پلاستیکی به دست آمد که آستانه تحمل به تنش به 62/7 دسی زیمنس بر متر رسید.