چگونگی تعامل و تقابل سادات با آل‌مظفر و نقش آفرینی آنان در این حکومت

نویسندگان

1 دانشیاردانشگاه پیام نورتهران

2 دکتری تاریخ دانشگاه پیام نور تهران

doi
10.22034/jiiph.2021.12971
چکیده

سادات به‌عنوان بازماندگان خاندان پیامبر (ص)، در جامعۀ ایران دورۀ اسلامی از جایگاه اجتماعی والایی برخوردار بوده و اغلب حکام و طبقات مختلف اجتماعی به آنان عنایت ویژه‌ای داشته‌اند. این رویکرد خاص به سادات، در دورۀ آل‌مظفر نیز ادامه یافت و تعاملات بسیاری میان این قشر و حکام آل‌مظفر وجود داشت. بخشی از این تعاملات را می‌توان به باورهای مذهبی و اندیشۀ سیاسی حکومت‌گران آل‌مظفر نسبت داد. آنان که در ارتباط با ایلخانان مسلمان و فضای حاکم بر قرون هفتم و هشتم هجری رشد یافته و به قدرت دست یافتند، گروه‌های مختلف اجتماعی و مذهبی همچون سادات، شیعیان و اهل تصوف را مورد التفات ویژه قرار دادند. امرای مظفری در این قبیل مناسبات، اهدافی چون استفاده از اعتبار سادات برای کسب مشروعیت و مقبولیت عامه و تثبیت حکومت را مدنظر داشتند. آل‌مظفر در این راستا در مقاطعی، مناصب بااهمیتی همچون وزارت، قضاوت و فرماندهی لشکر را به سادات واگذار کرده و پذیرش شفاعت سادات در برخی رویدادهای سیاسی را مدنظر قرار دادند. بااین‌همه، در موارد اندکی که این گروه به دنبال کسب قدرت رفته و حیات سیاسی آل‌مظفر را به مخاطره انداختند، روابط طرفین به تقابل کشیده شد. این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی و با استناد به منابع دست‌اول تاریخی و ادبی فراهم شده، به چگونگی تعامل و تقابل سادات با حکام مظفری و اشکال نقش‌آفرینی سادات در حکومت آل‌مظفر می‌پردازد.