پیش‌ بینی طرحواره معیارهای سرسختانه/عیب‌جویی افراطی بر اساس باورهای غیرمنطقی والدین و الگوهای ارتباطی والد-فرزند

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

2 دانشگاه علوم تحقیقات

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین طرحواره معیارهای سرسختانه/عیب‌جویی افراطی بر اساس باورهای غیرمنطقی والدین و الگوهای ارتباطی والد-فرزند در دختران نوجوان بود. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم و والدین آن‌ها در شهر تهران در سال 1395 به تعداد ۴۹۴۲۱ نفر بود. از میان آن‌ها به روش نمونه ‌برداری در دسترس بر اساس فرمول پیشنهادی ون وورهیس و مورگان (2007) و با در نظر گرفتن احتمال ریزش نمونه ۲90 نفر از دبیرستان دخترانه شهید دستغیب از منطقه سیزده، دبیرستان دخترانه آیین اسلام از منطقه پانزده و هنرستان دخترانه آزادگان از منطقه یک انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه الگوهای ارتباطی والد-فرزند باقری (1392) و نسخه کوتاه پرسشنامه طرحواره یانگ 1988 بود که توسط دانش‌آموزان و پرسشنامه باورهای غیرمنطقی جونز (1968) بود که توسط هر دو والد تکمیل شد. پس از حذف 63 پرسشنامه مخدوش و 8 داده پرت، داده‌های گرد‌آوری ‌شده با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیری سلسله مراتبی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که از بین مؤلفه‌های الگوی ارتباطی پدر-فرزند متغیرهای رسمیت (1۷1/0 =β)، ارزش مشروط (151/0 =β)، و درهم تنیدگی (۳۱۲/0 =β)، و از بین مؤلفه‌های الگوی ارتباطی مادر-فرزند متغیرهای انعطاف ‌ناپذیری (1۸1/0 =β)، محدودیت (15۵/0 =β)، و باورهای غیرمنطقی مادر (۱۹۶/0 =β)، به‌صورت مثبت طرحواره ناسازگار عیب‌جویی افراطی/معیارهای سرسختانه را در دختران نوجوان پیش بینی می‌کند (001/0=P). نتیجه‌گیری: لازم است که با آموزش والدین و ایجاد شناخت در آن‌ها در مورد عواملی که طرحواره ناسازگار عیب‌جویی افراطی/معیارهای سرسختانه را در نوجوانان شکل‌ می­دهند؛ مانع از بروز آسیب‌هایی ناشی از الگوهای ارتباطی ناسازگار والدین و باورهای غیرمنطقی آن‌ها در بسیاری از حوزه‌های زندگی نوجوانان شد.