تحلیل چند سطحی بهزیستی روانشناختی نوجوانها از راه عاملیت فردی، فرهنگ مدرسه و حمایت خانواده
نویسندگان
1 مدرس موسسه آموزش عالی رحمان رامسر (Teacher of Rahman Institute of higher education )
2 استاد روان شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی
3 دانشیار روان شناسی دانشگاه تهران
4 استادیار رشته روان شناسی تربیتی دانشگاه تهران
doi
چکیده
هدف: هدف پژوهش تعیین نقش عاملیت فردی، فرهنگ مدرسه و حمایت خانواده در پیشبینی بهزیستی روانشناختی دانشآموزان بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دبیرستانهای شهر رامسر و تنکابن با حجم 7500 نفر در سال تحصیلی 96-1395 بود. با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای 707 نفر از بین 6 منطقه و 15 دبیرستان دخترانه نیکان، اخضری، گاذر، رفیعی، هاشم ساداتی، خان محمدی، امام خمینی، سما، فضیلت، عصمت، امیرالمؤمنین، امام خامنهای، نرجس، فروغ دانش و فرزانگان و 12 دبیرستان پسرانه لاریجانی، میرباقری، افتخاری، حریری، خاتم الانبیا، امام (ره)، امام حسین، شهید رزاقی، شهید بهشتی، شهید رجایی، شهید باهنر و شهید مصلحی انتخاب شد. برای جمعآوری دادهها از مقیاس عاملیت جاسکیلا، پویکییس، واسالامپی، واللا و راسکوپاتونن، 2016، مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989)، مقیاس فرهنگ مدرسه هیگینز-دالساندرو و ساد (1997) و مقیاس حمایت خانواده ساندز و پلانکت (2005) استفاده و دادهها با روش تحلیل چند سطحی تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد که عاملیت فردی (32/0 =β، 003/0 =P)، فرهنگ مدرسه (60/0 =β، 001/0 =P) و حمایت خانواده (43/0 =β، 004/0 =P) هریک قادر به پیشبینی بخشی از واریانس بهزیستی روانشناختی دانشآموزان هستند. نتیجهگیری: از آنجا که دانشآموزان برخوردار از عاملیت از وضعیت بهزیستی روانشناختی بالاتری نسبت به سایرین برخوردارند و حمایتهای اجتماعی، بهرهمندی از روابط مناسب با معلمان و دوستان، امکانات مناسب مدرسهای و حمایتهای والدین نیز نقش اثرگذاری بر بهزیستی روانشناختی آنها دارد؛ بنابراین لازم است با ارتقا این متغیرها، بهزیستی روانشناختی دانشآموزان را افزایش داد.