تحلیل چند سطحی بهزیستی روان‌شناختی نوجوان‌ها از راه عاملیت فردی، فرهنگ مدرسه و حمایت خانواده

نویسندگان

1 مدرس موسسه آموزش عالی رحمان رامسر (Teacher of Rahman Institute of higher education )

2 استاد روان شناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی

3 دانشیار روان شناسی دانشگاه تهران

4 استادیار رشته روان شناسی تربیتی دانشگاه تهران

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین نقش عاملیت فردی، فرهنگ مدرسه و حمایت خانواده در پیش­بینی بهزیستی روان­­شناختی دانش‌آموزان بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دبیرستان­های شهر رامسر و تنکابن با حجم 7500 نفر در سال تحصیلی 96-1395 بود. با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای 707 نفر از بین 6 منطقه و 15 دبیرستان دخترانه نیکان، اخضری، گاذر، رفیعی، هاشم ساداتی، خان ‌محمدی، امام خمینی، سما، فضیلت، عصمت، امیرالمؤمنین، امام خامنه­ای، نرجس، فروغ دانش و فرزانگان و 12 دبیرستان پسرانه لاریجانی، میرباقری، افتخاری، حریری، خاتم الانبیا، امام (ره)، امام حسین، شهید رزاقی، شهید بهشتی، شهید رجایی، شهید باهنر و شهید مصلحی انتخاب شد. برای جمع­آوری داده­­ها از مقیاس عاملیت جاسکیلا، پویکییس، واسالامپی، واللا و راسکوپاتونن، 2016، مقیاس بهزیستی روان­­شناختی ریف (1989)، مقیاس فرهنگ مدرسه هیگینز-دالساندرو و ساد (1997) و مقیاس حمایت خانواده ساندز و پلانکت (2005) استفاده و داده­ها با روش تحلیل چند سطحی تحلیل شد. یافته­ها: نتایج نشان داد که عاملیت فردی (32/0 =β، 003/0 =P)، فرهنگ مدرسه (60/0 =β، 001/0 =P) و حمایت خانواده (43/0 =β، 004/0 =P) هریک قادر به پیش­بینی بخشی از واریانس بهزیستی روان­­شناختی دانش‌آموزان هستند. نتیجه­گیری: از آنجا که دانش‌آموزان برخوردار از عاملیت از وضعیت بهزیستی روان­شناختی بالاتری نسبت به سایرین برخوردارند و حمایت­های اجتماعی، بهره­مندی از روابط مناسب با معلمان و دوستان، امکانات مناسب مدرسه­ای و حمایت­های والدین نیز نقش اثرگذاری بر بهزیستی روان­شناختی آن­ها دارد؛ بنابراین لازم است با ارتقا این متغیرها، بهزیستی روان­شناختی دانش‌آموزان را افزایش داد.