مطالعه سنتیک و ترمودینامیک جذب مس و روی از محلول‌های آبی با استفاده از لئوناردیت: مدلسازی با استفاده از روش سطح پاسخ

نویسندگان

1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه،

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/ijswr.2026.410738.670096
چکیده

فرایند جذب با استفاده از جاذب‌های ارزان قیمت و قابل دسترس یکی از روش‌های موثر در حذف عناصر سنگین از محلول‌های آبی آلوده است. در این مطالعه از جاذب آلی لئوناردیت برای ارزیابی میزان جذب عناصر روی و مس از محلول‌های آبی استفاده شده است. برای بررسی تأثیر زمان تماس بر میزان جذب مس و روی بوسیله لئوناردیت میزان جذب این عناصر در زمان‌های مختلف بدست آمد و با مدل‌های سنتیکی مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی تأثیر دما بر میزان جذب عناصر مورد مطالعه داده‌های جذب در دماهای مختلف (283، 293، 303 و 313 درجه کلوین) بر روی مدل‌های جذب لانگمویر فروندلیچ، تمکین و دوبینین-رادوشکویچ برازش داده شدند. برای ارزیابی اثر متغیرهای مستقل pH، قدرت یونی و غلظت اولیه از روش سطح پاسخ بر مبنای مدل باکس بنکن استفاده شد. نتایج نشان داد میزان جذب با افزایش زمان تماس بیشتر شد و در زمان‌های مختلف با مدل شبه درجه دوم برازش بهتری نشان داد (99/0=R2). بعلاوه مدل لانگمویر برازش بهتری با داده‌های جذب مس و روی داد (94/0‌–1=R2). بعلاوه میزان جذب مس بوسیله لئوناردیت بیشتر از روی بدست آمد بطوریکه حداکثر جذب لانگمویر در دمای 20 درجه سانتی گراد برای روی و مس به ترتیب 80/13 و 23/16 میلی گرم بر گرم بدست آمد. پارامترهای ترمودینامیکی نشان داد که فرایند جذب مس و روی خودبخودی و گرماگیر است. موثرترین پارمتر در میزان جذب غلظت اولیه بوده و میزان جذب مس و روی با افزایش غلظت اولیه فلز و pH افزایش و با افزایش قدرت یونی کاهش یافت. بنابراین می‌توان از لئوناردیت به عنوان یک ماده کاربردی برای جذب فلزات سنگین از جمله مس و روی از منابع آب آلوده استفاده نمود.