عملکرد سازمان زنان ایران: مطالعه موردی استان بوشهر (1345 – 1357ش.)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ مطالعات خلیج فارس، دانشگاه خلیج فارس بوشهر

2 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/jiiph.2020.12608
چکیده

هم‌زمان با انقلاب مشروطه، فقدان مشارکت زنان در صحنۀ سیاست رسمی و حضور فزایندۀ زن ایرانی در جامعه، به‌ویژه فعالیت‌های فرهنگی، سیاسی و حزبی قابل‌مشاهده است. تلاش زنان با سیاست‌های دورۀ پهلوی و سازمان زنان ایران به نقش‌آفرینی مستقیم آن‌ها تا انقلاب اسلامی ادامه داشت. موضوع مقالۀ حاضر عملکرد سازمان زنان در بوشهر (1345-1357ش) است. حضور بانوان فعال اجتماعی و زنان شاغل، به‌ویژه قشر فرهنگی جامعه، فضاهای متنوع رسمی برای فعالیت زنان را به دنبال داشت. آن‌ها با عضویت در این سازمان، اقدامات مدنی مختلفی چون رسیدگی به محرومان و بینوایان و عیادت از بیماران، تلاش برای اشاعۀ فعالیت‌های فرهنگی، به‌خصوص در حوزۀ سوادآموزی و عرصۀ دانشگاهی را در حوزۀ وظایف اجتماعی و فرهنگی خود به شمار می‌آوردند. دستورالعمل و اهداف کلان سازمان زنان در ایران در مرکز تعیین و به شهرهای مختلف ابلاغ می‌شد. سؤال اصلی پژوهش عبارت است از این‌که‌ زنان بوشهری و به‌ویژه سازمان زنان شعبه بوشهر در دورۀ محمدرضا شاهپهلوی چه سهمی در فعالیت و عملکرد سازمان زنان ایران داشته‌‌اند؟ فرضیه پژوهش هم این‌که که زنان بوشهری عضو سازمان زنان ایران، علی‌رغم موانع و شرایط سخت بومی، شرایط لازم برون‌رفت زنان منطقه از انزوای اجتماعی، سیاسی و به‌ویژه در زمینۀ فرهنگی را فراهم و مصدر خدمات اجتماعی مختلفی در بوشهر در دوره محمدرضا شاهپهلوی شدند. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی با بهره‌گیری از مطالعۀ اسناد آرشیوی، همراه با مطالعۀ منابع کتابخانه‌ای جهت تحلیل و تبیین یافته‌های پژوهش خواهد بود.