فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت هیجان یکی از چالش­های نوجوانان در جهان امروز است که می­تواند با شیوه­های فرزندپروری در خانواده مرتبط باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش خانواده مبتنی بر طرحواره بر مدیریت هیجان در نوجوانان ناسازگار انجام گرفته­است. پژوهش حاضر از نظر هدف، جزء پژوهش‎های کاربردی است و برحسب نحوۀ گردآوری داده‌ها، از نوع پژوهش‌های نیمه­آزمایشی با طرح دوگروهی و انتساب تصادفی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون است. جامعه آماری این تحقیق شامل نوجوانان با مشکلات رفتاری دوره اول متوسطه شهر بجنورد می‌باشد. شرکت­کننده­ها، بالاترین نمره ناسازگاری را در پرسشنامه مبتنی بر تجربه آخنباخ فرم والدین (CBCL) کسب کرده و سپس در دو گروه کنترل و آزمایش با تعداد 15 نفر در هر گروه به صورت تصادفی قرار گرفتند.  شرکت­کنندگان دو گروه، قبل و بعد از اجرای برنامه مداخله،   پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ) و پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان (BERQ)  را به عنوان پیش­آزمون و پس­آزمون دریاقت و تکمیل کردند. افراد گروه آزمایش طی 13جلسه مورد آموزش خانواده مبتنی بر طرحواره قرار گرفتند و گروه کنترل در این مدت هیچ گونه مداخله­ای دریافت نکرد. نتایج تحقیق در رابطه با تنظیم رفتاری هیجان نشان می­دهد که برنامه آموزش خانواده مبتنی بر طرحواره به­طور معناداری در سطح 01/0p= بر مولفه­های «کناره گیری» و «جستجوی حمایت اجتماعی» موثر بوده و در سطح 05/0=p  بر مولفه­های «اقدام به کارهای دیگر»، «رویارویی فعال» و «نادیده گرفتن» تاثیری نداشته است. همچنین یافته­ها در رابطه مولفه­ها­ی تنظیم شناختی هیجان، یعنی «راهبردهای سازش­یافته» و «راهبردهای سازش­نایافته» در سطح 01/0=p  معنادار است. آموزش خانواده مبتنی بر طرحواره می­تواند در برخی موارد موجب بهبود و افزایش مولفه­های مدیریت هیجان در نوجوانان با مشکلات رفتاری شود و از پیشگیری تا توانبخشی تاثیرگذار باشد.